سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: پنجمین کنفرانس بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

حمید زعفرانی – دانشجوی دکتری مهندسی زلزله، دانشکده عمران، پردیس دانشکده های فنی، د
اسدا… نورزاد – استادیار دانشکده عمران، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران
خسرو برگی – استاد دانشکده عمران، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

چکیده:

تخمین الگوی توزیع افت تنش روی گسل مسبب یک زلزله نقش مهمی در بررسی حرکات ناشی از آن زلزله وشبیه سازی دینامیکی آن ایفا می کند. از سوی دیگر، مطالعه تغییرات تنش ممکن است جنبه هایی نو، از ارتباط بین پیش لرزه ها، پس لرزه ها و حادثه اصلی را نیز روشن کند. روشهای موجود برای تعیین افت تنش از روی توزیع لغزش پرهزینه و زما نبر است. در این مقاله روشی ساده و کم هزینه را برای تخمین توزیع افت تنش استاتیکی روی گسل مسبب زلزله مخرب دی ماه ۱۳۸۲ بم به کار گرفته ایم. روش فوق در عین سادگی و حجم بسیار پایین محاسبات، دارای
دقت خوبی است و به دانستن توزیع لغزش روی گسل در طی زمین لرزه نیاز ندارد. این روش توانایی در نظرگرفتن ناهمگنی محیط را به صورت تقریبی دارد و در حالت خاص لغزش روی گسلهای امتداد لغز قائم، اثرات سطح آزاد را نیز با در نظر گرفتن تصویر آیینه ای توزیع لغزش در بالای سطح زمین می توان در نظر گرفت. با توجه به آنکه گسل مسبب زمی نلرزه بم تقریباً به حالت امتداد لغز قائم است؛ می توان اثرات سطح آزاد را در محاسبات لحاظ کرد و لذا روش مورد استفاده، دقت بالایی خواهد داشت. مقدار افت تنش در نقاطی که بیشترین لغزش را داشته است، حداکثر است و تا حد ۲۸MPa می رسد. در اطراف ناحیه ای که لغزش زیادی را تجربه کرده است؛ افت تنش منفی )افزایش تنش( تا حد ۱۰MPa نیز مشاهده می شود. توزیع تنش به دست آمده، تطابق خوبی با توزیع پس لرزه های زلزله دارد. افزایش تنشدر این ناحیه، باعث تمرکز پس لرزه ها در آن شده است. بعداً در بخش پایانی مقاله ،یک پارامتر مهم دیگر، یعنی انرژیشکست سطحی گسل در جریان زلزله بم نیز به میزانG = 2.143×?? J/m تخمین زده شده است.