سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

حیدرعلی کشکولی – استاد گروه آبیاری دانشگاه شهید چمران اهواز
نرگس ظهرابی – دانشجوی کارشناسی ارشد گروه آبیاری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده:

اهمیت منطقه غیر اشباع به عنوان یکی از قسمت های اصلی چرخه هیدرولوژیکی از مدت ها پیش شناخته شده است . این منطقه نقش غیرقابل اغماضی در بسیاری از مباحث هیدرولوژی دارد که شامل نفوذ، میزان ذخیره آب در خاک، تبخیر، آب جذب شده توسط گیاهان، تخلیه آب از سفره زیرزمینی، رواناب و فرسایش دارد . در این راستا، مخصوصاً پیش بینی و برآورد هدایت هیدرولیکی غیراشباع از روی خواص فیزیکی و منحنی رطوبتی خاک بسیار مهم است . از این منحنی برای پیش بینی هدایت هیدرولیکی در شرایط اشباع و غیراشباع، آب قابل دسترس گیاه، حرکت املاح در خاک ها استفاده می شود . اما رسم این منحنی و همچنین تعیین هدایت هیدرولیکی غیر اشباع با روش های صحرایی بسیار وقت گیر و پرهزینه است . همچنین تغییرات آن از نقطه ای به نقطه دیگر زیاد بوده و برای حصول نتایج دقیق نیاز به اندازه گیری های زیادی می باشد علاوه بر مسائل فوق، بسیاری از روش های تعیین هدایت هیدرولیکی غیراشباع فقط در محدود معینی از رطوبت و مکش کاربرد داشته و نمی توان در طیف وسیعی از تغییرات رطوبت یا مکش از آنها استفاده کرد . این تنگناها باعث شده که محققان از دیرباز بر آن باشند تا توابع هیدرولیکی غیراشباع خاک ها را با استفاده از خواص فیزیکی ساده خاک از قبیل بافت، مقدار ماده آلی و ورن مخصوص ظاهری بدست آید . بنابراین تهیه مدل های ریاضی برای پیش بینی میزان رطوبت از روی پتانسیل و بالعکس ضرورت پیدا می کند . به همین خاطر یک مشکل اساسی در حل معادلات حرکت آب و املاح در محیط متخلخل و خاک و یا استفاده از مدل ها و نرم افزارهای موجود در این زمینه،کمبود داده ها و
اطلاعات اولیه درباره خصوصیات هیدرولیکی خاک می باشد . هدف این مقاله نیز آن است تا اینگونه راههای ساده را دنبال کرده و جهت دستیابی به پارامترهای هیدرولیکی مورد اشاره از آنها استفاده گردد .