سال انتشار: ۱۳۷۵

محل انتشار: دومین همایش ملی بیابان زایی و روشهای مختلف بیابان زدایی

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

علی نیکخواه – استاد دانشگاه تهران
شعبان چگینی – کارشناس وزارت جهاد سازندگی

چکیده:

گیاهان خانواده اسفناجیان (Chenopodiaceae) قدرت سازگاری خوبی در شرایط سخت محیطی دارند. بدین دلیل در کشورهایی که با پدیده کویرزدایی مواجه هستند جهت جلوگیری از این پدیده و کویرزدایی به کشت بعضی از گونه های این خانواده مانند آتریپلکس کانی سنس (Atriplex canescens ) و آتریپلکس لنتی فرمیس (Atriplex lentiformis) مبادرت می کنند. بدین منظور در ایران در سالهای اخیر، در منطقه یزد (چاه افضل اردکان)، آتریپلکس کانی سنس و آتریپلکس لنتی فرمیس کشت شده است. به منظور ارزیابی علوفه این گونه ها پژوهشی انجام شد که در آن ، از بره ها و بزغاله های نر استفادهگردید. در این آزمایش در چهار جیره غذایی به میزان ۰، ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد آتریپلکس کانی سنس و در چهار جیره غذایی به همان میزان آتریپلکس لنتی فرمسی با یونجه جایگزین و به مدت ۱۰۰ روز دانهای مورد آإزمیاش با آن جیره ها تغذیه شدند. افزایش وزن روزانه، بازد ه غذایی و درصد لاشه بره ها و بزغاله هاتعیین گردیدند. نتایج این آزمایش نشان که با افزایش سطح علوفه آتریپلکس در جیره ها افزایش وزن بره و بزغالهها و بازده غذایی آنها کاهش می یابد و تفاوت بین میانگین ها معنی دار (P<0/05) می باشد، ولی تفاوت بین میانگین درصد لاشه ها معنی دار نمی باشد. در این آزمایش بالاترین افزایش وزن روزانه (به ترتیب بره ها ۱۳۵/۵ گرم و بزغاله ها ۶۸/۸ گرم) دامهایی داشتند که با جیره غذایی حاوی ۲۵% آتریپلکس، و پایین ترین افزایش وزن (به ترتیب بره ها ۸۸ گرم و بزغاله ها ۳۷/۹ گرم)را حیواناتی داشتند که با جیره غذایی حاوی ۱۰۰% آتریپلکس تغذیه شده بودند. این روند در مورد بازده غذایی نیز صادق بود. ارزش غذایی آتریپلکس ها با سطح ۲۵% در جیره در مقایسه با ارزش غذایی یونجه از لحاظ افزایش وزن روزانه برای بره ها برابر ۹۴% و بزغاله ۸۸% و از لحاظ بازده غذایی به ترتیب ۹۳/۵ و ۸۸/۴% میباشد در صورتی که در جیره حاوی ۱۰۰% آتریپلکس این ارزشها به ترتیب برابر ۶۱/۸ و ۶۹/۲% برای افزایش وزن روزانه و ۶۶/۸۲% و ۵۹/۴% برای بازده غذایی است . از نتایج این آزمایش می توان استنتاج نمود که علوفه آتریپلکس می تواند یکی از منابع خوراک برای گوسفند و بز در کشور باشد، مشروط بر این که این خوراک به روش علمی و صحیحی در جیره غذایی دامها مورد استفاده قرار گیرد.