سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی بحران آب

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

عباس خاک سفیدی – کارشناس ارشد آبخیزداری، اداره حفاظت محیط زیست زابل
نادر نورا – استادیار گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده:

بارندگی یکی از متغیرهای اقلیمی است که در مطالعات آب و خاک، از اهمیت زیادی برخوردار است. بارندگی می تواند به شکل های مختلفی از قبیل باران، ریز باران، برف، ریزش توام برف و باران، تگرگ و مه بر سطوح حوزه ها فروریزد.
تعیین الگوی توزیع زمانی بارش برای برآورد سیلاب خصوصاًًٌ سیلابهای شهری و روستایی بمنظور طراحی سیستم های دفع رواناب، آبگذرها، زهکش ها و همچنین مطالعات فرسایش خاک وتعیین پتانسیل سیل خیزی رگبارها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این تحقیق، برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در استان سیستان و بلوچستان از گراف های ۹ ایستگاه باران سنج ثبات پراکنده در سطح استان استفاده شده که کلیه رگبارهای شدید هر ایستگاه در تداوم های ۱، ۲، ۳، ۶، ۹، ۱۲، ۱۸ و ۲۴ ساعته قرار گرفته است. این روش مبتنی بر تجزیه رگبارها به چهار چارک و محاسبه درصد مقدار بارش در هر چارک و رتبه دهی به چارک ها بوده و سپس با میانگین گیری رتبه ها در هر چارک رتبه شاخص مشخص و در نهایت الگوی نهایی هر تداومبدست آمد وبرای ارزیابی آماری آنها، بعد از تشکیل جدول توافقی از آزمون کای اسکوئر استفاده شد و برای پهنه بندی خطر، الگوهای بدست آمده دسته بندی شده و ایستگاههایی که با هم در یک گروه قرار گرفتند تیپ بندی شدند. نتایج نشانمی دهدکه: الف) حداکثر مقداربارش تداومهای ۲ساعته درکلیه ایستگاهها در ۲۵% اول می باشد. ب) در تداوم های ۱ساعته حداکثر مقدار بارش در چارک اول و دوم رخ می دهد. ج)بطور کلی در استان سیستان و بلوچستان که دارای آب و هوای بیابانی و خشک می باشد حدود ۸۰% بارش تداومهای کوتاه مدتدر ۲۵% اول و دوم بارندگی و در تداومهای بلند مدت در ۲۵% سوم اتفاق می افتد. د) بدون در نظرگرفتن تداوم مشخص، بیشترین درصد وقوع چارک سوم در زاهدان و کمترین درصد وقوع در چابهار اتفاق می افتد.