سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی ایران

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

اسماعیل نصراصفهانی – عضو هیئت علمی امور زراعت موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی
مجتبی پالوج – عضو هیئت علمی و مدیر گروه پژوهش های برنامه ریزی موسسه پژوهش های برنام

چکیده:

از جمله مشکلات اساسی کشورهای در حال توسعه بهره وری پائین و کارائی نا مطلـوب بخـش هـای مختلـف اقتـصادی اسـت کـه ایـن معضل خود ناشی از تخصیص نامناسب منابع و عوامل تولید است . کمیـابی و محـدو دیت منـابع و عوامـل تولیـد از عمـده تـرین مـسایل ی می باشد که تولید کنندگان بخش کشاورزی با آن مواجه هستند . کشاورزان با گزینه های مختلفی از فعالیـت هـای زر اعـی روبـ ه رو هـستند که همه این گزینه ها برای تولید مطلوب به یک سری نهاده های محدود و در عین حال مشابه نیازمند هستند تا انتخاب بـه مطلـوب تـرین و منطقی ترین شکل ممکن صورت پذیرد .
در کنار عوامل مختلف موثر در ترکیب و الگوی کشت، افزایش کارآیی منابع و عوامل تولید در تعین ترکیب کشت محصولات از جمله مواردی است که همواره مد نظر برنامه ریزان بخش کشاورزی بوده است . واحد هیدرولوژیکی ( دشت ) برخوار اصفهان در گستره ای به وسعت تقریبی ۳۶۲/۱ هزار هکتار از استان اصفهان واقع در شهرستان های اصفهان ، برخوار و میمه، نجف آباد، نطنز، اردستان و خمینی شهر قرار گرفته و با توجه به منابع محدود آب و بیلان منفی آب زیرزمینی محدودیت اصلی این دشت میزان آب قابـل استحـصال و در دسـترس برای کشاورزی می باشد . کمبود آب در این محدوده به خصوص در نواحی که خارج ازشبکه آب رسانی زاینده رود مـی باشـند مهـم تـرین محدودیت بخش کشاورزی می باشند و وزن و اهمیت آن از سایر محدودیت ها به مراتب بالاتر است . با توجه به محدودیت اصلی منطقه، با در نظر گرفتن پارامترهایی نظیر کارائی مصرف آب، سود آوری و ارزش افزوده ناشی از مصرف هر متر مکعب آب ، پارامترهای موصوف محاسبه و با مد نظر قرار دادن عوامل مورد نظر، نسبت به طراحی ترکیب کشت محصولات زراعی این دشت اصفهان اقدام گردید . آن چه که در تعیین ترکیب کشت دشت برخوار از اهمیت خاصی برخوردار می باشد، در نظر گرفتن محصولاتی است که از نظر میزان مصرف آب دارای بهره وری نسبتا بالا بوده و نیز ارزش افزوده آن ها به ازاء مصرف هر متر مکعب آب بالا می باشد . علاوه بر آن در نظر گرفتن تقاضای محیط برای مصرف محصولات، پتانسیل تولید محصولات زراعی و فصل کشت و تعیین محصولات رقیب و عوامل جانبی دیگر در ترکیب کشت واحد هیدرولوژیک از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که میزان تولید ترکیب پیشنهادی نسبت به تولید ترکیب وضـع موجـود دشـت بـه مراتـب بیشتر بوده و حکایت از افزایش تولید ۳۰ درصدی نسبت به وضع موجود دارد .