سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

غلامرضا سعادتمند – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
مهرداد محلوجی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
سید علیرضا سید جلالی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
مجتبی فتحی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

چکیده:

به دلیل نا مطلوب بودن خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک های گچی و آهکی، در گذشته این خاک ها از نظر کشاورزی فقیر و کم بازده ارزیابی می شدند، ولی در سال های اخیر به دلیل زیر کشت رفتن اراضی مرغوب و نیاز مبرم به توسعه سطح زیر کشت، با توجه به رشد روزافزون جمعیت، تلاش هایی برای استفاده کشاورزی از خاک های گچی و آهکی آغاز شده است. تعیین تناسب اراضی و تخمین پتانسیل تولید گیاهان مختلف زراعی از نظرمیزان گچ و آهک موجود در خاک در برنامه ریزی استفاده بهینه از خاک های گچی و آهکی اهمیت قابل توجهی دارد . در این زمینه مطالعاتی در دنیا انجام شده و حدود تحمل گیاهان مختلف در برابر گچ و آهک خاک به صورت جداولی گزارش شده اس ت. در عین حال برخی مطالعات انجام شده در سطح کشور نشان می دهد که، حدود ارایه شده میزان گچ و آهک در جداول فوق الذکر با عملکرد واقعی گیاهان زراعی همخوانی ندارد . بنابراین انجام مطالعات بیشتر جهت تعیین میزان گچ و آهک قابل تحمل گیاهان زراعی در کشور ضرورت دارد . لذا در اجرای سیاست های مؤسسه تحقیقات خاک و آب تصمیم گرفته شد که پتانسیل تولید گندم در خاک های با میزان متفاوت گچ و آهک مورد ارزیابی قرار گیرد و تناسب اراضی در این خاک ها برای کشت گندم تعیین گردد. به همین منظور در استان اصفهان ۲۱ مزرعه که دارای سطوح مختلف گچ و ۴۰ مزرعه که دارای سطوح مختلف آهک بودند، انتخاب شدند وپروفیل هایی حفر و از افق های مختلف و هر پروفیل نمونه برداری به عمل آمد. سپس آزمایش های لازم بر روی نمونه ها صورت گرفته و خاکها به روش تاکسونومی ۱۹۹۸ طبقه بندی شدند. مزارع مذکور بر اساس میزان گچ در سه سطح به ترتیب شامل ۱۱ مزرعه در سطح کم (۰-۱۵ درصد)، ۹ مزرعه در سطح متوسط (۱۵-۳۰ درصد) و ۱ مزرعه در سطح زیاد (۳۰-۵۰ درصد) قرار گرفتند . مزارع بر اساس میزان آهک به ترتیب در سه سطح ۸ مزرعه در سطح کم (۰ تا ۲۵ درصد)، ۲۴ مزرعه در سطح متوسط (۲۵تا ۵۰ درصد) و ۸ مزرعه د ر سطح زیاد (۵۰ تا ۷۵ درصد) واقع شدند . سر انجام طبقه بندی تناسب اراضی و تخمین پتانسیل تولید اراضی برای گندم، با استفاده از کلیه پارامترهای موجود از جداول نیاز رویشی به روش پارامتری (ریشه دوم) و محاسبه شده گندم نشان داد که بر خلاف انتظار، اثر گچ در کاهش عملکرد گندم تحت الشعاع مدیریت ودر خاک های آهکی تحت تاثیر اقلیم و مدیریت عملکرد قرار گرفته است.