سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

نادر نجم الدینی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان

چکیده:

کشت دیم گندم در کردستان زراعت عمده واصلی استان محسوب گردیده و سالیانه سطحی معادل ۴۵۰ هزار هکتار را در بر گرفته و به همین میزان نیز آیش گذاری می شود. تحقیق حاضر در راستای افزایش بهره وری از منابع خاک وآب و به منظور بررسی و تعیین مناسب ترین تناوب در سیستم رایج کاشت این گیاه اجرا شد. در این تحقیق گیاهان زراعی مختلف شامل: نخود، عدس، ماشک، کلزا، آفتابگردان، جو بهاره و یونجه یکساله، که می توانند در یک تناوب دو ساله با گندم قرار گیرند همراه با دو تیمار آیش گذاری که عبارت از آیش حفاظت شده و آیش سنتی بودن، در یک طرح آماری بر پایه بلو ک های کامل تصادفی با ۹ تیمار آزمایشی فوق الذکر و در ۳ تکرار و طی سه دوره تناوب، مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثرات تیمارهای آزمایشی بر روی عملکرد دانه گندم در سطح احتمال ۱% معنی دار می باشد و به موجب آن تیمار گندم – آیش حفاظت شده با عملکرد ۹۲۱ کیلوگرم دانه در هکتار بالاترین و تیمار گندم – یونجه یکساله با ۷۶۶ کیلوگرم دانه در هکتار حداقل عملکرد را داشتند . تیمار گندم – نخود نیز پس از تیمار گندم – آیش حفاظت شده دارای بیشترین عملکرد ( ۸۸۱ کیلو گرم دانه در هکتار ) بود. تیمار گندم – آیش حفاظت شده به عنوان تیمار برتر نسبت به تیمار شاهد (گندم – آیش سنتی) دارای افزایش عملکردی به میزان ۱۸ درصد بود . در سال هایی که میزان بارندگی در حد نرمال ( ۳۵۰ میلیمتر ) یا بیشتر بود و از پراکنش مناسبی بویژه در اردیبهشت ماه برخوردار است، افزایش عملکرد گندم در تناوب با نخود مشاهده گردیده است که با توجه به بازدهی اقتصادی بیشتر از منابع خاک و آب و افزایش درآمد سالیانه زارع دیم کار، حائز اهمیت می باشد. در سال های خشک، آیش گذاری توائم با عملیات حفظ و ذخیره رطوبت توصیه می گردد.