سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

علی گنجعلی – عضو هیات علمی پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد
مهدی پارسا – عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی و پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد
میترا خطیب – کارشناس ارشد زیست شناسی- علوم گیاهی

چکیده:

دستیابی به اطلاعات در مورد واکنش جوانه زنی ژنوتیپ های نخود تحت تاثیر رژیم های مختلف حرارتی و تنش خشکی د ارای اهمیت است، لذا آزمایشی با هدف تعیین درجه حرارت های کاردینال، روزهای فیزیولوژی و زمان حرارتی مورد نیاز برای جوانه زنی ژنوتیپ های نخود انجام شد . شش ژنوتیپ نخود شامل: MCC 13 ،MCC ،MCC 873 180 ،MCC 951 ،MCC361 و MCC 463 در دو سطح تنش خشکی( ۴- بار) و بدون تنش (صفر بار) در درجه حرارت های ۳، ۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۳۵ درجه سانتی گراد در محیط کنترل شده به صورت آزمایش اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفتند . درصد بذرهای جوانه زده به صورت روزانه ثبت و سرعت جوانه زنی بر اساس عکس روز تا ۵۰ درصد (تجمعی) جوانه زنی محاسبه شد. برای کمی سازی واکنش سرعت جوانه زنی به درجه حرارت، تعیین دماهای کاردینال و همچنین روزهای فیزیولوژی و زمان حرارتی مورد نیاز برای جوانه زنی از مدل دندان مانند استفاده شد . درجه حرارت، تنش خشکی و برهم کنش درجه حرارت و تنش خشکی، تأثیر بسیار معنی داری (۰/۰۰۱>=P) بر درصد و سرعت جوانه زنی ژنوتیپ های نخود داشتند . بطور کلی متوسط دامنه درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی ژنوتیپ ها در شرایط تنش و بدون تنش مشابه و برابر ۲۶-۲۰ درجه سانتی گراد برآورد شد. در این آزمایش میانگین درجه حرارت پایه (میانگین ژنوتیپ ها ) برای جوانه زنی در شرایط تنش و بدون تنش به ترتیب ۴/۵ و ۴/۲ درجه سانتی گراد برآورد شد. در این رابطه تنوع ژنوتیپی قابل توجهی از نظر درجه حرارت پایه مشاهده نشد . تنها در شرایط تنش خشکی، تفاوت های قابل ملاحظه ای میان ژنوتیپ ها از نظر روزهای فیزیولوژی و زمان حرارتی مورد نیاز برای جوانه زنی ژنوتیپ ها وجود داشت. تنش خشکی زمان حرارتی مورد نیاز برای جوانه زنی بذر را ۲/۸ برابر نسبت به شرایط بدون تنش افزایش داد.