سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

محمد محمدیان – محقق و عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات برنج کشور – معاونت مازندران
رضا اسدی – محقق و عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات برنج کشور – معاونت مازندران
رضا مهدوی – محقق و عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات برنج کشور – معاونت مازندران

چکیده:

یکی از تنگناهای کلیدی در مدیریت مصرف کودها در همه محصولات زراعی و از جمله برنج با سیستم آبیاری ویژه ( غرقاب دائم ) راندمان مصرف پایین عناصر غذایی به خصوص ازت می باشد . راندمان مصرف کود ازته برنج فاریاب به علت تلفات سریع ازت مصرف شده در نتیجه تصعید و دنیتریفیکاسیون در سیستم خاک – آب غرقابی، نسبتاً پایین است ).۳) بخشی از این مشکل به زمان نادرست مصرف کودهای ازته برمی گردد . همزمان کردن عرضه ازت قابل جذب خاک و کود مصرف شده با نیاز ازته محصول یک راهبرد برای افزایش راندمان مصرف ازت در برنج غرقابی است
در حال حاضر بسیاری از شالیکاران کودهای ازته را به یکباره قبل از کاشت و یا در فواصل زمانی ثابت مصرف می کنند که عمدتاً مصادف با مراحل حساس فیزیولوژیکی رشد گیاه نیست . بنابراین کشاورزان ممکن است کود ازته را بسیار زودتر – هنگامی که گیاه به آن نیاز ندارد – و یا بسیار دیرتر – از زمانی که گیاه به آن نیاز دارد – مصرف کنندعلیرغم تحقیقات زیاد در مورد راهبردهای مبتنی بر کود برای افزایش راندمان مصرف ازت برنج فاریاب، راندمان بازیافت کود ازته مصرف شده توسط شالیکاران در اراضی فاریاب نسبتاً پایین است .
روش دیگر برای بهبود راندمان مصرف ازت، استفاده از راهبردهای مبتنی بر گیاه می باشد که بر ارزیابی مداوم وضعیت ازت محصول برنج تکیه می کنند . ثابت شده است که مقدار ازت برگ ارتباط تنگاتنگی با شدت فتوسنتز و تولید زیست توده دارد ).۷) غلظت ازت بر اساس وزن خشک ) (N dw جوان ترین برگی که بطور کامل رشد یافته است به عنوان یک شاخص در تعیین نیاز به مصرف سرک ازته در نظر گرفته می شود ).۶) از این رو کلروفیل متر را می توان به آسانی برای اندازه گیری سبزینگی ( یا مقدار کلروفیل ) برگ مورد استفاده قرار داد که با وضعیت ازت برگ ) (N dw در محصولاتی مثل برنج مرتبط است ۲) و ).۷ اما ارتباط خطی بین N dw و مقادیر قرائت SPAD بطور قابل توجهی بسته به مرحله رشدی و ژنوتیپ رقم برنج متفاوت است ).۵)
با هدف تعیین رابطه بین غلظت ازت و مقدار کلروفیل موجود در برگ ارقام برنج طارم و نعمت و استفاده از این رابطه برای پیش بینی زمان مصرف کود سرک ازته و در نهایت افزایش راندمان مصرف کودهای ازته در شالیزار، آزمایش مزرعه ای در دو سال زراعی ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ در مزارع تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج کشور در مازندران اجرا شد .