سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

شاهرخ حکیم خانی – استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه
حسن احمدی – استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران
جعفر غیومیان – دانشیار مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
حبیب نظرنژاد – عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه

چکیده:

برای کاهش اثرات فرسایش خاک نیاز به اجرای برنامه های حفاظت خاک و کنترل رسوب در چهارچوب طرحهای آبخیزداری می باشد . لازمه اجرای این برنامه ها، کسب اطلاعات از اهمیت نسبی منابع رسوب و سهم آنها در تولید رسوب و در نتیجه شناسایی مناطق بحرانی در داخل آبخیز است . روشهای مختلفی برای تعیین اهمیت نسبی منابع رسوب و سهم آنها در تولید رسوب ارایه شده اند که از میان آنها روش ردیابی یا منشأیابی به علت داشتن مزایای زیاد مورد توجه محققین مختلف قرار گرفته است . در این روش ، خصوصیات فیزیکی ، ژئوشیمیایی و آلی رسوب و منابع
رسوب برای تعیین منابع اصلی رسوب و اهمیت نسبی آنها مورد استفاده قرار می گیرند . در روش یاد شده با استفاد ه از ترکیبی مناسب از خصوصیات یاد شده و مدل های ترکیبی چند متغیره، سهم منابع رسوب در تولید رسوب تعیین میشود . در این تحقیق، سعی شده است با بهره گیری از ترکیبهای مناسبی از عناصر ژئوشیمیایی، رادیواکتیو و آلی که قادر به جداسازی واحدهای سنگ شناسی، انواع فرسای ش و کاربری های اراضی در حوضه مرگن بخش پلدشت واقع در شهرستان ماکو از استان آذربایجان غربی هستند سهم واحدهای یاد شده تعیین شود . ترکیب های مناسب بدست عنصر برای واحدهای سنگ شناسی ۱۵ آمده شامل Ni ،Ti ،Bi ،Cd ،Ge ،Sn ،Co ،Cu ،Mn ،La ،Be ،Y ،Zn ،Zrو ) V ، ۸ عنصر برای کاربری های اراضی ) ۱۳۷ Cs ، OC ، Pb ، Be ، Sn ، P ، Ti و ) Cu و ۴ عنصر برای انواع فرسایشP و ۱۳۷ Cs ،Cr ،OCمی باشند . سهم مراتع و اراضی کشاورزی به ترتیب ۲۰/۳۴ و ۷۹/۶۶ درصد، سهم فرسایشهای
آبراههای، خندقی و رودخانه ای و فرسایش های سطحی و شیاری به ترتیب ۶۹/۳۵ و ۳۰/۶۵ درصد و سهم واحدهای کنگلومرا، آهک و دولومیت، مارن، رسوبات کواترنری و شیل و اسلیت به ترتیب برابر با ۳۰/۸۳ ، ۹/۳۳ ، ۵۲/۳۳ ، ۰ و ۷/۵۱ درصد در تولید رسوب برآورد شد .