سال انتشار: ۱۳۸۲

محل انتشار: چهارمین همایش کیفیت و بهره وری در صنعت برق

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

مسعود ربانی – دانشگاه تهران
فرزانه وزیری –

چکیده:

در طول دو دهه اخیر در نظر گرفتن پیشرفت تکنولوژی در برنامه ریزی ها، به دلیل توسعه سریع فن آوری تجهیزات ، عاملی اساسی و مهم بوده است که جنبه های مختلف برنامه ریزی را تحت الشعاع قرار می دهد. از آنجایی که تحلیل های اقتصادی برای دستیابی به راه حل یا راه حل هایی که در آینده مورد استفاده قرار می گیرند، به کار می روند طبیعتًا مبتنی بر ارزیابی های وقایعی هستند که در آینده اتفاق می افتند. مشکل ترین بخش از یک تحلیل اقتصادی، ارزیابی کمیت هایی مرتبط با آینده می باشد. در این مقاله سعی شده است سیاست بهینه جایگزینی و تعویض تجهیز با تجهیزاتی که دارای تکنولوژی بالاتر (تجهیزاتی با کیفیت برتر، هزینه تعمیر و نگهداری کمتر و عمر اقتصادی بالاتر ) می باشند، با درنظر گرفتن دو نگرش ارزش فعلی خالص (NPV) و ارزش معادل، مورد بررسی و مقایسه تحلیلی قرار گیرد . این مقاله در مواردی کاربرد دارد که پس از طی مدت زمان سودآوری تجهیز، دستگاه موردنظر، چندین بار با تجهیزاتی با فن آوری بالاتر تعویض گردد و این امر تا انتهای دوره زمانی محدود ادامه یابد.امروزه سازمان ها نه تنها برای کسب تکنولوژی جدید و پیشرفته کوشش می کنند، بلکه تجزیه و تحلیل اقتصادی کاملی را برای اجرای آن تکنولوژی انجام می دهند و کلیه ابعاد استفاده از تکنولوژی های پیشرفته تر را مدنظر قرار می دهند. با توجه به اینکه در حال حاضر اکثر تصمیم گیری های سازمان با هدف اصلی کاهش هزینه ها صورت می پذیرد، بنابراین سازمان دائمًا در حال تصمیم گیری براساس پارامترهایی مرتبط با هزینه سازمان، تحت شرایط معین و معلوم یا شرایط احتمالی و نامعلوم، می باشد. در این مقاله تصمیم گیری سازمان بر مبنای کاهش هزینه عملیاتی تجهیزات می باشد که تحت شرایط معین و معلوم، تصمیم گیری انجام می گردد. بررسی های اقتصادی انجام گرفته در مورد سیاست های بهینه تعویض به صورتی است که در مواردی
که سیاست بهینه با درنظر گرفتن پیشرفت های تکنولوژی، تعیین می شود، دوره های زمانی یکسان جهت تعویض بدست می آید. به عبارت دیگر فواصل زمانی جایگزینی در طول زمان ثابت می ماند. در این مقاله با بهره گیری از مدل های خطی هزینه نگداری و تعمیرات / ارزش اسقاطی، سیاست تعویض تجهیز به گونه ای تعیین می گردد، که تجهیز در دوره های زمانی متفاوت و غیریکسان، براساس نوع تکنولوژی پیشرفته تر دستگاه، جایگزین می گردد. این امر با توجه به نیازمندی های دنیای واقعی صنعت، کاربرد موثرتری خواهد داشت. بررسی های گذشته همانطور که در کتاب جاردین [ ٢] به آن اشاره شده است، قیمت خرید ماشین ثابت درنظر گرفته شده است و فرض بر این است که هزینه های نگهداری بعد از جایگزینی روند خود را حفظ می کند. در صورتی که به دلیل وجود تورم اتخاذ این فرض ها جوابگو نمی باشد. در واقعیت پیشرفت تکنولوژی موجب می شود که ماشین های جدیدتری به بازار آید و ماشین دقیقًا با نوع مشابه خود جایگزین نشود . از این رو با گذر از زمان نیاز به تجدید محاسبات وجود دارد و ارقام جدید هزینه ها تعیین می گردند، بر این اساس تصحیح فاصله زمانی جایگزینی لازم و ضروری می باشد. در مدل ارائه شده توسط جاردین تعویض و جایگزینی تجهیز در طول مدت n دوره در فواصل زمانی یکسان T انجام می گردد که با فرض پیشرفت تکنولوژی و خرید تجهیزات دارای تکنولوژی بالاتر در واقعیت سازگار نمی باشد . در این مقاله مدل سازی انجام گرفته باعث تعیین دوره های زمانی متفاوت جهت تعویض تجهیز می شود که با در نظر گرفتن تفاوت قیمت در خرید و هزینه های تعمیرات و نگهداری، تصمیم گیری ها با شرایط واقعی سازگاری بیشتری دارد.در این بررسی جهت تعیین دوره زمانی بهینه تعویض دستگاه براساس نگرش ارزش معادل و ارزش فعلی خالص، مدل ریاضی ارائه گردیده است و نرخ کاهشی برای هر دو مدل ثابت درنظر گرفته شده است. در انتها مدل از طریق حل مسائل عددی بررسی مقایسه ای ارائه شده است و نتایج حاصل از حل عددی بیانگر وجود تفاوت در استفاده از دو نگرش ارزش معادل و ارزش فعلی خالص در تعیین دوره زمانی بهینه تعویض تجهیز همگام با پیشرفت تکنولوژی، میباشد.