سال انتشار: ۱۳۷۹

محل انتشار: سومین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

محمد ولی تکاسی – کارشناس دامپروری
حسن فضائلی – کارشناس ارشد
سهیلا ارجمند – کارشناس

چکیده:

آب پنیر مایعی است زردرنگ که از لخته و متراکم شدن شیر طی فرایند پنیرسازی بر جای می ماند و دارای قند فراوان (لاکتوز) و تقریباً نیمی از کلسیم و فسفر شیر است. میزان تولید آن تا پایان سال ۱۳۸۰ در حدود ۱/۶ میلیون تن در ایران برآورد شده است که حدود ۱۰۰ هزار تن ماده خشک با ارزش غذایی بالا را شامل می گردد لیکن عمدتاً به هدر رفته و سبب مشکلات زیست محیطی می گردد. دستیابی به روشهای ساده استفاده از آب پنیر به منظور استفاده از این منبع غذایی و جلوگیری از آلودگیهای محیط زیست امری ضروری است. تحقیق حاضر جهت کاربرد آب پنیر در غنی سازی کاه گندم به منظور استفاده از این منبع غذایی و جلوگیری از آلودگیهای محیط زیست امری ضروری است. تحقیق حاضر جهت کاربرد آب پنیر در غنی سازی کاه گندم به منظور تغذیه دام اجراء گردید. بدین منظور ۴/۵ کیلو اوره، ۰/۵ کیلو نمک طعام و ۷۵ لیتر آب به ازاء هر ۱۰۰ کیلوگرم کاه گندم غنی سازی گردید که در آن از صفر، ۲۵ ، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد آب پنیر به جای آب معمولی در ۵ تیمار و ۴ تکرار استفاده شد. مواد آزمایشی به مدت سه هفته در کیسه های پلاستیکی سیلو شدند. آنگاه ترکیبات شیمیایی، قابلیت هضم، ضرایب تجزیه پذیری در شکمبه، میزان مصرف نسبی ماده خشک با استفاده از گوسفند و نهایتاً شاخص ارزش غذایی آنها تعیین گردید. بیشترین میانگین خوشخوراکی براساس ماده خشک – پروتئین خام- الیاف خام- خاکستر خام در تیمار کاه غنی شده با ۱۰۰% آب پنیر بوده که به ترتیب ۲۰۳/۹۳، ۶۱/۹۷ ، ۴۵۶/۶۸ ، ۱۵۸/۴۴ گرم در روز بود و کمترین آنها در کاه غنی شده با ۵۰% آب پنیر به ترتیب ۳۳۳/۷۸ ، ۳۷/۲۱ و ۹۶/۷۵ گرم در روز بود. بیشترین ضریب تجزیه پذیری در کاه غنی سازی شده با ۵۰% آب پنیر (۶۸/۱۰)و بیشترین شاخص ارزش غذایی در کاه غنی شده با ۱۰۰% آب پنیر(۲۹/۳۶) بدست آمد. فرمول ذیل جهت غنی سازی کاه گندم با اوره و آب پنیر پیشنهاد می گردد که حداقل در مدت ۲۱ روز سیلو شده و بعد از خشک شدن می تواند مورد تغذیه دام خصوصاً در پرواربندی بره و گوساله قرار گیرد. کاه گندم خرد شده ۱۰۰ کیلوگرم- اوره ۴/۵ کیلوگرم – نمک طعام ۰/۵ کیلوگرم و آب پنیر تازه ۷۵ لیتر.