سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

رستم حامدی شهرکی – کارشناس ارشد بیابان زدایی – دانشگاه تهران
بتول باقری سورکی – کارشناس مرکز آموزش علمی کاربردی جهاد کشاورزی استان چهارمحال و بختیا
سبزعلی کاویانی – مدیر آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری

چکیده:

انجام اقدامات بنیادین جهتحفاظت ازمنابع طبیعی، گامی موثر جهت تقویت منابع تولیدی کشور درجهت مدیریت یکپارچه در حوزه های آبخیز کشور می باشد.
مساحت حوزه آبخیز کارون بالغ بر ۲۶۵۴۶ کیلومتر مربع می باشد که قسمتهایی از استانهای چهار محل وبختیاری اصفهان، خوزستان، کهکیلویه و بویراحمد فارس را در بر می گیرد.
در این تحقیق به بررسی ضرایب موثر در فرسایش خاک اراضی موجود در حوزه آبخیز کارون پرداخته و این ضرایب تعیینمی شوند، بر این اساس دبی رسوبی خارج شده از زیر حوزه های انتخابی حوزه کارون یک اندازه گیری شده است. از انجا که اماربرداری رسوب از زیر حوزه ها منظم نبوده و از لحاظ توزیع زمانی ، پراکندگی خوبی نداشتند، در ابتدا معادله برگشتی دبی – رسوب هر زیر حوزه محاسبه و سپس با توجه به دبی متوسط خروجی هر زیر حوزه، دبی رسوبی متوسط هر زیر حوزه براورد گردید.
گسترش سازندهای فرسایش پذیر در حوزه و آبدهی شاخه های رودخانه کارون نیز جزء قسمتهای اصلی این تحقیق بوده که مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به رابطه میان دبی رسوبی خروجی از زیر حوزه های انتخابی با آبدهی و مساحت سازندهای فرسایش پذیر که شامل معادلات برگشتی شامل پارامترهای مساحت، دبی – رسوب و دبی – آب می باشند، تاثیر هر استان در دبی رسوبی رودخانه کارون مشخص گردید. جهت تعیین حساسیت مدل نسبت به تغییر ورودی های مدل، آنالیز حساسیت مدل صورت گرفت که درصد تغییرات خروجی مدل نسبت به درصد تغییرات هر یک از متغیرهای ورودی به مدل محاسبه گردید که با توجه به این مساله می توان مشخص نمود که به ازاء درصد مساوی تغییرات هر یک از ورودی های مدل، خروجی مدل چه مقدار بوده و کدامیک ازورودی ها تاثیر بیشتری بر روی خروجی مدل دارند. با توجه به مقادیر فاکتور های به کار برده شده در هر استان که شامل مساحت هر استان در حوزه،مساحت سازندهای فرسایش پذیر استان و دبی آب خروجی از هر استان و با استفاده از معادلات برگشتی تهیه شده، مشارکت هر استان در تولید رسوب حوزه آبخیز محاسبه گردید. با توجه یه این موارد استان چهارمحال وبختیاری بیشترین و استان فارس کمترین تاثیر را در تولید دبی رسوبی رودخانه کارون دارند.