سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

محمد علی چگینی – پژوهشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند
بهنام رضائی راد – دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده کشاورزی واحد ورامین
سعید غالبی – پژوهشگر موسسه تحقیقات خاک و آب

چکیده:

یکی از عوامل مهم در تعیین نیاز آبی و مدیریت بهینه آب در مراحل مختلف رشد، ضریب گیاهی (Kc) می باشد. برای این منظور مقدار تبخیر و تعرق چغندر بذری ETc و تبخیر و تعرق گیاه مرجع (چمن) ETo در مراحل مختلف رشد باید تعیین و ضریب گیاهی Kc محاسبه گردد. این تحقیق در سال ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ و در مزرعه تحقیقاتی موسسه خاک و آب واقع در مشکین دشت کرج انجام شد . برای تعیین ETo، از دو لایسیمتر که قبلا در آنها چمن کشت شده بود، استفاده شد. برای تعیین ETc، ریشه چه های چغندر ورنالیزه شده در ۴ لایسیمتر کشت شد. در اطراف لایسیمترهای چغندر بذری و چمن به ترتیب در حدود ۲۰۰۰ و ۱۰۰۰ مترمربع از همان گیاه کشت شد. قبل از کشت، در طول دوره رشد و بعد از برداشت میز ان رطوبت لایسیمترها در عمق ۶۰-۰ سانتی متر اندازه گیری شد. برای جبران کسر رطوبتی خاک آبیاری، پس از تخلیه ۵۰ درصد رطوبت قابل استفاده در عمق توسعه ریشه انجام شد . در طول دوره رشد میزان بارندگی ، دمای روزانه، رطوبت نسبی، سرعت باد و تعداد ساعات آفتابی اندازه گیری شد . با استفاده از داده های هواشناسی و نرم افزار ETo ،CROPWAT محاسبه شد و با ETo اندازه گیری شده مورد مقایسه قرارگرفت . نتایج نشان دادکه از ابتدای شروع آزمایش (اردیبهشت )، میزان ETo اندازه گیری شده کمتر از ETo محاسبه شده بوده. ولی به مرور ETo اندازه گیری شده با شیب بیشتری نسبت به ETo محاسبه شده افزایش یافت. بطوری که حدود ۵۰ روز بعد از کشت مقدار ETo اندازه گیری شده فراتر از ETo محاسبه شده رفته و به مرور (اوایل تابستان) فاصله آنها نیز افزایش یافت. لذا، مینوان این نتیجه گیری را بعمل آورد که برآورد تبخیر و تعرق توسط کراپ وات در شرایط اقلیمی ایران با احتیاط باید استفاده شود و این نرم افزار بیشتر برایمناطقی کاربرد دارد که دامنه تغییرات اقلیمی محدود می باشد . نتایج نشان دادکه مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و نهایی رشد چغندر بذری را میتوان به ترتیب تا حدود ۲۵ ، ۵۵، ۸۷ و بیشتر از ۹۰ روز پس از کاشت نقسیم نمود. در مرحله ابتدایی به دلیل عدم توسعه اندام های هوایی گیاه میزان ETc کمتر از ETo بود. در مرحله دوم با افزایش سریع اندام های هوایی، میزان ETc حدودا برابر ETo بود. در مرحله سوم با به حداکثر رسیدن سطح برگ، میزان ETc بیشتر از ETo بود. در مرحله نهایی به دلیل زرد شدن اندام های هوایی، میزان ETc کمتر از ETo بود. نتایج نشان داد که Kc محاسبه شده در مرحله ابتدایی، توسعه، میانی و نهایی به ترتیب ۰/۲۶، ۰/۸۴، ۱/۲۱ و ۰/۷۷ و Kc اندازه گیری شده برای مراحل یاد شده به ترتیب ۰/۴۶، ۱/۰۹، ۱/۰۷ و ۰/۷۷ بود. میزان آب مصرفی چغندر بذری درمراحل ابتدایی، توسعه، میانی و نهایی چغندر بذری به ترتیب ۱۳، ۳۵، ۹۳، ۱۴۱، ۵۹، ۲۷۳، ۴۹، و ۶۵ میلیمتر به دست آمد . بیشترین مصرف آب در مرحله میانی و به میزان ۷/۸۲ میلیمتر در روز بود.