سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنگره ملی مهندسی عمران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مهدی کرمی مقدم – کارشناس ارشد سازه های آبی دانشگاه تبریز
علیرضا کشاورزی – دانشیار بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

چکیده:

در رودخانه های بزرگ زندگی جانوران از جمله ماهی به خاطر ساخت بعضی از سازه های هیدرولیکی مانند سد، بند انحرافی، سرریزها و … به خطر می افتد. تا به امروز فعالیتهای اندکی جهت تقویت زیستگاه ماهی ها در رودخانه انجام شده است. از جمله این فعالیتها، نصب مجموعه ای از سنگها در رودخانه است که در بعضی کشورها مانند کانادا انجام شده است. این مجموعه به عنوان ساختمانهای . Fish Habitat شناخته می شوند. هنگامی که این ساختمانها در کف رودخانه ها نصب می شوند، در پایین دست شان منطقه گردابی ( wake) با سرعت کم تشکیل می شود که پناهگاه مناسبی برای زندگی، تغذیه و تخم ریزی ماهی است. در تحقیق حاضر، به منظور تعیین منطقه امن زیستگاه ماهیان آزمایشاتی در یک فلوم آزمایشگاهی با عرض ۵/۰ و ارتفاع ۰٫۴ متر انجام شد و به منظور شبیه سازی قلوه سنگها با شرایط طبیعی یک ربع کره از جنس بتن و به قطر ۱۳ سانتیمتر در کف کانال نصب گردید و سرعت جریان در دو جهت توسط دستگاه سرعت سنج الکترمگنتیک در یک میزان جریان اندازه گیری شد. با رسم خطوط جریان و سپس تعیین نواحی هم سرعت، مکان و اندازه نواحی امن با توجه به شرایط مختلف جریان تعیین گردید. به طور کلی نتیجه گیری شد که، در نزدیکی جسم، منطقه امن فقط در نزدیکی کف و در فاصله طولی دورتر از جسم، منطقه امن از کف تا عمق های بالاتر قرار دارد و از کف بستر به طرف قله جسم مساحت قسمت امن کمتر می شود.