سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

ابوالفتح مرادی دالینی – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی هرمزگان
محمدرضا نیشابوری – دانشیار گروه خاک شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

چکیده:

امروزه با افزایش جمعیت و نیاز به تولید محصولات غذایی بیشتر، لزوم بهره برداری بهینه از منابع آب و تحصیل حداکثر منافع از واحد حجم آن خصوصاً در مناطق خشک و نیمه خشک از جمله منطقه حاجی آباد در استان هرمزگان که با کمبود آب ( میانگین بارندگی ۱۸۰ میلی متر ) و نیز کمبود آب با کیفیت مناسب مواجه می باشد، به وضوح روشن است . در این مناطق برای اینکه بتوان با آب موجود، اراضی بیشتری را به زیر کشت برد و یا با افزایش تولید در واحدسطح، غذای مورد نیاز جمعیت در حال رشد را تأمین نمود، باید به نحوی از هدر رفت آب جلوگیری و به عبارت دیگر راندمان استفاده از آب را افزایش داد . بدون تردید افزایش راندمان آب مستلزم آگاهی از میزان نیاز آبی گیاه می باشد . کلزا گیاهی است که به واسطه درصد و کیفیت بالای روغن آن ( بیش از ۴۰ درصد ) در سال های اخیر جایگاه ویژه ای در تأمین روغن مورد نیاز کشور یافته است . متأسفانه اطلاعات چندانی در زمینه نیاز آبی این گیاه موجود نبوده و تحقیقات اندکی در این زمینه انجام گرفته است . تحقیقات انجام یافته در کانادا [ ۳] نشان داده است که کلزا برای تولید حداکثر عملکرد به ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلی متر آب نیاز دارد . در تحقیقات دیگری که در دانشگاه ساسکاچوان [ ۳] انجام یافتـه نیاز آبی کلزا ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلی متر گزارش شده است . موناز و فرناندز [ ۸] طی تحقیقی که در جنوب غربی اسپانیا انجام داده اند، نیاز آبی یا تبخیر – تعرق کلزا را ۴۹۵ میلی متر گزارش کرده اند . حقیقت [ ۲] طی تحقیقی که در منطقه کبوترآباد اصفهان انجام داده است، نیاز آبی کلزا را ۵۷۸ میلی متر و راندمان مصرف آب آن را ۰/۵۷ گرم بر کیلو گرم گزارش نموده
است . طی تحقیقی که توسط اسماعیلی و همکاران [ ۱] در منطقه زنجان انجام شده است، بیشترین عملکرد دانه کلزا در نتیجه کاربرد ۵۵۷ میلی متر آب حاصل شده است . نامبردگان همچنین راندمان
مصرف آب کلزا را ۰/۷۱ گرم بر کیلوگرم تعیین نمودند . فرج نیا [ ۴] طی تحقیقی که در منطقه تیکمه داش آذربایجان غربی انجام داد، بیشترین عملکرد دانه، میزان روغن و کارایی مصرف آب کلزا را از کاربرد ۶۰۴/۵ میلی متر آب گزارش نمود . و بالاخره اینکه طی تحقیق انجام شده توسط دادیور و همکاران [ ۳] در منطقه اراک راندمان مصرف آب کلزا در بهترین تیمار آبیاری برابر ۰/۶۵ گرم بر کیلو گرم به دست آمد .