سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: پنجمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

عبدالرسول شیروانیان – کارشناس ارشد معاونت مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس- داراب
محمدرضا زاد – عضو هیئت علمی دفتر بررسیهای اقتصادی طرحهای تحقیقاتی کشاورزی

چکیده:

گندم بعنوان ضروری ترین و مهمترین محصول کشاورزی در تمام جهان دارای ارزش استراتژیکی فوق العاده ای بوده و ملاحظات غیر اقتصادی از جمله احتمال تبدیل گندم به حربه ای سیاسی، کشورهای وارد کننده را ناگزیر به افزایش تولید داخلی گندم ساخته است. از میان شیوه های مختلف افزایش تولید گندم، افزایش منابع اساسی و توسعه تکنولوژیهای جدید با مشکلات و تنگناهایی روبروست . بدین ترتیب به نظر می رسد مناسبترین شیوه برای نیل به نرخ رشد لازم در تولید گندم، بهبود عملکرد و به بیان مناسبتر، افزایش کارایی بهره برداران گندم باشد. بر این اساس ، هدف از انجام این تحقیق تعیین کارایی فنی، تخصیصی و اقتصادی گندمکاران و عوامل موثر بر آن در اقلیم گرم کشور با توجه به رقم غلب در این اقلیم می باشد. بدین منظور، در اقلیم یاد شده، شهرستان داراب و در این شهرستان ، گندم رقم چمران (آتیلا) برای مطالعه انتخاب گردید. آمار و اطلاعات مورد نیاز بصورت پیمایشی و از طریق تکمیل پرسشنامه از ۷۳ بهره بردار گندمکار رقم چمران با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای جمع آوری گردید. بمنظور برآورد انواع کارایی های فنی ، تخصیصی و اقتصادی از توابع تولید مرزی تصادفی و تابع هزینه مرزی استفاده گردید. نتایج حاکی از آن است که ، میانگین کارآیی های فنی و تخصیصی و اقتصادی گندمکاران مورد مطالعه بترتیب، ۳۵/۴۵،۷۳/۱۷ و ۲۵/۹۴ درصد می باشد. علاوه بر آن دامنه کارایی های یادشده بترتیب،۶۵/۹۸،۸۳۱۰ و ۲۸/۶۴ درصد می باشد. از طرف دیگر ، نتایج بیانگر آن است که مقدار کل زمین زارعین و مالکیت منبع آب آبیاری تاثیر منفی و مالکیت منبع آب آبیاری تاثیر مثبت بر کارائی تخصیصی گندمکاران و مالکیت ماشین آلات و ادوات کشاورزی و تعداد دفعات مصرف علف کش تاثیر منفی بر این کارائی دارند. علاوه بر آن تعداد دفعات مصرف علف کش، دریافت وام و عضویت در تعاونی تولید دارای تاثیر منفی بر کارایی اقتصادی گندم کاران می باشند. در پایان بمنظور بهبود انواع کارایی فنی تخصیصی و اقتصادی مزارع گندم مورد مطالعه پیشنهاداتی ارائه شده است.