سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

رضا صفاریان – کارشناس ارشد واحد پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
عزیز ارشم – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان
نرگس مشایخی – دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست دانشگاه تهران

چکیده:

رودخانه ها از مهمترین منابع تجدیدشونده و حیاتی آب شیرین جهت استفاده در امور کشاورزی، شرب وصنعت بشمار میروند. امروزه یکی از بحرانها و نابسامانی های موجود در سطح جهان آلودگی این منابع خدادادی و با ازش می باشدکه ضرورت توجه و کنترل الودگی وارده به انها در مدیریت منابع آبی اهمیت ویژه ای یافته و در برنامه ریزیهای کاربردی این منابع مهم اقتصادی در اینده نقش بسزایی دارد. رودخانه کارون پر آب ترین رودخانه کشور و مهمترین رودخانه استان خوزستاناست که پس از عبور از مناطق کوهستانی، کوهپایه ای و جلگه ای و با طی مسیری بالغ بر ۶۶۲ کیلومتر سرانجام به خرمشهر رسیده و در نهایت به خلیج فارس منتهی می گردد. این رودخانه بهمراه رودخانهدز بزرگترین سیستم رودخانه ای کشور را تشکیل میدهد که ۹۰ درصد آب مورد نیازز بخش صنایع، ۷۰ درصد آب شرب و حدود ۷۰ درصد آب موردنیاز بخش کشاورزی، را در استان خوزستانتامین میکند و در طول مسیر این رودخانه در محدوده شهر اهواز سه ایستگاه زرگان (ابتدای ورود رودخانه به شهر) ، اهواز(محدوده شهری رودخانه) و ام الطمیر (محلخروج رودخانه از شهر) انتخاب گردیدند و نمونه برداری به طور ماهیانه و به مدت یکسال انجام پذیرفت و سپس با الگوی کیفیت آب بر اساس منحنی ها وجداول شاخص کیفیت آب (WQI) که توسط بنیاد ملی بهداشت امریکا ارائه گردیده است، شاخص کیفیت سالانه برای هر ایستگاه مشخص و انگاه ایسنگاه های مختلف طبقه بندی گردیند. طبق نتایج بدست آمده دامنه شاهص کیفیت سالانه در ایستگاه های مختلف در محدوده ۷۰۰ تا ۷۷۴ بوده که کمترین و بیشترین شاخص کیفیت به ترتیب مربوط به ایستگاه های ام الطیر و زرگان می باشد و با توجه به جدول طبقه بندی ، کیفیت آب در تمام ایستگاه ها جزء گروه III طبقه بندی شده که در مرحله شروع تغییرات جدی در ویژگی آب تحت تاثیر تخریب محیط زیستو تماس با آلودگی های خانگی وکشاورزی و صنعتی بوده و کاربرد آن با اجرای برخی تمهیدات برای مصارف خانگی و صنعتی امکان پذیر می گردد. همچنین نتایج متوسط شاخص کیفیت سالانه اب رودخانه نشان دهنده وضعیت خوب آب در منطقه زرگان بوده که به تدریج و در اهواز وام الطمیر این وضعیت به حالت متوسط تنزل می یابد که خود حاکی از تاثیر آلاینده های نقطه ای موجود در مسیر برروی کیفیت آب رودخانه می باشد.