سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: پنجمین همایش زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

وحیدرضا اوحدی – استاد گروه عمران دانشکده مهندسی دانشگاه بوعلی سینا
مسعود صفری زنجانی – دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیک خاک و پی

چکیده:

در پروژههای مهندسی ژئوتکنیک زیست محیطی، محدودیت زمین در دفن زباله های صنعتی، لزوم یک نگرش جامع تر مهندسی را در اصلاح خاکهای آلوده ایجاب میکند . فلزات سنگین از جمله مهمترین عوامل آلوده کننده خاک ها هستند که در سال های اخیر با توجه به توسعه های صنعتی به یکی از بزرگترین مشکلات ژئوتکنیک زیست محیطی تبدیل شدهاند . با توجه به اثرات زیست محیطی و تبعات مکانیکی وجود کاتیون های فلزی در خاک، لازم است این فلزات از خاک جداسازی گردند . امروزه روش های بسیاری برای جداسازی این دسته از آلاینده ها از خاک گسترش یافته اند . در این بین، عوامل کی لیت ساز، بخصوص EDTA ، پتانسیل بالایی را برای آزاد سازی فلزات از خاک نشان داده است . با وجود عملکرد رضایت بخش EDTA در رفع آلاینده های فلز سنگین از خاک ها، بازده این عملکرد به عوامل بسیاری از جمله ترکیبات اجزای سازنده خاک وابسته است . در این راستا، تأثیر حضور کربنات به عنوان یکی از اجزای متداول در خاک های مناطق خشک و
نیمه خشک، به ویژه ایران، را نمی توان نادیده انگاشت . وجود کربنات نه تنها بهواسطه تشکیل رسوب با آلاینده های فلز سنگین موجب افزایش ظرفیت نگهداری آلاینده در خاک می گردد، بلکه با ایجاد رقابت با آلاینده فلزی در تشکیل کمپلکس با EDTA ، کاهش بازده رفع آلاینده از . را نیز به همراه خواهد داشت EDTA خاک توسط در مطالعه حاضر، تأث یر حضور کربنات کلسیم در کان ی رس ی کائول ینیت بر فرآ یند نگهدار ی آلا ینده در خاک های رسی و رفع آلودگ ی از خاک توسط EDTA به صورت آزما یشگاهی مورد بررس ی قرار گرفت ه است . به ا ی ن منظور، محلول ها ی شستشو ی EDTA با نسبت ها یEDTA/Pbبرابر و ۰/۷ ،۰/۵ ،۰/۲و ۱به خاک کائولینیت دارای درصدهای کربنات متفاوت و غلظت های مختلف آلاینده افزوده شد و مقدار Ca , Pb ازاد شده توسط EDTA اندازه گیری گرد ید . نتایج تحقیق حاضر نشان می دهد که از یک سو افزایش درصد کربنات س بب افزایش قابلیت نگهداری آلودگی در خاک می شود . از سوی دیگر در فرایند رفع آلودگی از خاک با استفاده از EDTA ، بواسطه کاهش pH، خاک،بخشی از کائولینیت موجود در خاک تحت انحلال قرار میگیرد، بهطوریکه در این فرایند رفع آلودگی، بخشی از شرایط طبیعی خاک تغییر کرده و به طور مشخص درصد کربنات کلسیم در خاک کاهش می یابد که در نتیجه سبب کاهش ظرفیت بافرینگ خاک میگردد . این امر به در مواردی که خاک مورد رفع آلودگی خصوصً مجددا در معرض آلودگی قرار خواهد گرفت از اهمیت ویژهای برخوردار است