سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش منطقه ای بهره برداری از منابع آب حوضه های کارون و زاینده رود (فرصتها و چالشها)

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

بهزاد رایگانی – کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی- بیابانزدایی
سید جمال الدین خواجه الدین – دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشکده منابع طبیعی
سعید سلطانی کوپایی – دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشکده منابع طبیعی

چکیده:

بیش از ۴۰% نیمکره شمالی در زمستان به صورت فصلی پوشیده از برف می¬باشد. برف و پوشش برفی یکی از منابع بزرگ تامین کننده آب در بیشتر نقاط دنیا و بخصوص مناطق کوهستانی می¬باشد. پوشش برفی و آب معادل آن حدود یک سوم از آب مورد نیاز برای فهالیتهای کشاورزی و آبیاری را در سراسر کره زمین تامین می¬کند. در بیشتر مناطق شمالی نیمکره شمالی و محیطهای الپی، رواناب برف هم مسؤول دبی حداکثر لحظه¬ای بوده و هم یک بخش مهم دبی سالیانه می باشد. آلبیدوی بالای برف به همراه گسترش سطحی بالای آن تأثیر زیادی بر بودجه تابشی زمین دارد. از نظر اقلیم شناسان و هواشناسانی که تغییرات اقلیمی و اتمسفری را مطالعه می¬کنند در یک دید جهانی، پایش پوشش برف یک ضرورت است. بنابراین با توجه به کارایی بالای پوشش برفی در مطالعات مختلف پایش مداوم پوشش برفی و تهیه نقشه¬های سطح پوشیده از برف یک ضرورت امکان ناپذیر است. اکثر روشهای کارآمد پایش پیوسته پوشش برفی بر پایه سنجش از دور توسط تصاویر ماهواره¬ای می¬باشد. تصاویر ماهواره¬ای مودیس بدلیل دوره بازگشت یک روزه و قدرت تفکیک زمینی بهتر نسبت به ماهواره¬های مشابه برای تهیه نقشه¬های سطح پوشیده از برف مناسب می¬باشد. در تحقیقی که بوسیله تصاویر این ماهواره در زیر حوزه قلعه¬شاهرخ انجام شد، نقشه¬های سطح برفی بوسیله این تصاویر تهیه و به کمک آمار دمای روزانه نقشه¬های پوشش برفی در روزهای فاقد تصویر تولید شدند دقت برآورد این نقشه¬ها بسیار خوب بود و در مقایسه با تصاویر برفی از دقت قابل ملاحظه¬ای برخوردار بودند. در نهایت می¬توان اشاره نمود که این نقشه¬های سطح پوشیده از برف در موارد مختلف از جمله برآورد رواناب حاصل از ذوب برف به عنوان نقشه¬های پایه قابل استفاده¬اند.