سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

نادر جلالی – عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
جعفر غیومیان – عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده:

مهمترین واقعه زمین شناسی که در دوران کواترنر اتفاق افتاده، تشکیل و تکامل خاکهاست . سازندهای کواترنر و بویژه خاکهای این دوره به لحاظ اینکه بستر توسعه تمدنها و فعالیت های اقتصادی و کشاورزی است از اهمیت خاصی برخوردار می باشند . وجود منابع آب زیرزمینی و معادن شن و ماسه و خاک های مناسب برای آجرپزی و همچنین خاکهای مناسب امر کشاورزی در مجموعه سازندهای کواترنر، به اهمیت این دوره می افزاید . توجه به رشد جمعیت و نیاز به منابع جدید برای توسعه منابطق شهری، صنعتی و کشاورزی نیز اهمیت به شناخت نهشته های کواترنر را افزون تر می سازد اگرچه شناخت نهشته های دقیق از نظر خصوصیات فیزیکی – شیمیایی، منابع آب و استعداد های زیست محیطی و منابع اقتصادی، امری پرهزینه و زمان بر است ولی امری لازم و اجتناب ناپذیر می باشد که در زمان مقتضی باید به انجام برسد . مقدمه شناخت نهشته های کواترنر، تهیه نقشه های زمین شناسی کواترنر است که توسط سازمان زمین شناسی و تحقیقات معدنی کشور و همچنین شرکت ملی نفت ایران تهیه می گردند . از آنجا که سازمان زمین شناسی کشور در تهیه نقشه های زمین شناسی جنبه های اقتصادی و اکتشاف معادن را بیشتر مورد توجه قرار می دهد و از
طرفی شرکت ملی نفت ایران در تهیه نقشه های زمین شناسی به ساختارهای زمین شناسی و سازندهای دارای منابع نفت و گاز توجه خاص دارد، با توجه به این موارد، طبیعی است آنطور که باید نهشته های کواترنری مورد ریز بینی و بررسی جزئیات قرار نگیرند . معمولاً در نهشته های زمین شناسی، سازند کواترنر به واحد های اصلی نظیر تراس های جدید و قدیمی، مخروط افکنه ها و رسوبات آلودیال و کفه های رسی یا ماسه ای تفکیک می گردند که البته این اطلاعات در نقشه ها از ارزش بالایی برخوردار است و تاکنون نیز مورد بهره برداری های فراوان قرار گرفته است .
یکی دیگر از علل محدود بودن اطلاعات مربوط به نهشته های کواترنری در نقشه های زمین شناسی، احتمالاً مربوط به روش های سنتی است که تاکنون با استفاده از تفسیر عکس های هوایی و بررسیهای موردی زمین شناسی انجام می شده است و ممکن است استفاده از فن آوری های نوین و بهره گیری از اطلاعات چند طیفی ماهواره ای این نقیصه را در آینده برطرف نماید . در این تحقیق، سعی بر آن است تا با استفاده از داده های چند طیفی ماهواره ای و بررسی های زمین شناسی محلی، واحدهای کواترنر را در حد امکان به زیر واحدهای مربوطه تفکیک نمود .
بدیهی است پارامترهای کانی شناسی، رنگ، دانه بندی مواد آلی، املاح موجود در رسوبات و غیره پارامترهای مؤثر در تفکیک نهشته های کواترنر به زیر واحدهای مربوطه در حد امکان می باشند .
این تحقیق با استفاده از تصاویر ماهوره لندست . ، سنجندهETM و TM به انجام رسیده و نتایج بدست آمده درفصل های بعدی ارائه گردیده است.