سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

سیدمهدی حسینی – کارشناس بهداشت محیط
ناصر دربان – کاربر GIS

چکیده:

سابقه و هدف : در سال های اخیر کاربرد سامانه ی اطلاعات جغرافیایی در تحلیل پارامترهای کیفیت آب شرب , داده های زیست محیطی و غیره بسیار مورد توجه قرار گرفته است . هرچند مطالعات در این زمینه اندک است , لکن لزوم توجه صاحبنظران علوم مختلف به این تکنولوژی روز به روز افزایش می یابد . برنامه های پایش کیفیت منابع آب همواره در صدر برنامه های شرکت های آب و فاضلاب بوده است . شرکت آب و فاضلاب استان سمنان از سال ۱۳۸۲ مطالعات کاربرد فن آوری GISرا در دستور کار خود قرار داد . به همین منظور پایش کیفیت فیزیکی شیمیایی منابع آب شهر دامغان در دستور کار قرار گرفت . هدف از ارائه این مقاله بهنگام سازی اطلاعات و ردیابی تغییرات کیفیت فیزیکی و شیمیایی منابع آب و پهنه بندی پارامترهای کیفیت به گونه ای که بتوان در هر زمان کیفیت آب را مورد مطالعه قرار داده و در خصوص مصارف آب با توجه به تنوع مصرف قضاوت نمود .
روش تحقیق : ابتدا نقشه رقومی منابع آب به محیط GISوارد گردید . پارامترهایی مانند PH ,EC,TDS , TH ، کدورت و …پس از نمونه برداری فصلی بر طبق آخرین دستورالعمل استانداردهای آب و فاضلاب آزمایش شد . سپس اطلاعاتفوقبهمراه سایر مشخصات هیدرولیکی چاه های شهر دامغان به نرم افزار Arc.View منتقل شد و در محیط GIS به صورت بانک اطلاعاتی ذخیره گردید. داده های جمع آوری شده برای ۱۴ حلقه چاه با مجموع آبدهی ۱۹۵لیتر بر ثانیه است. نتایج تحقیق پس از پردازش داده ها توسط سیستم , نقشه های کیفیت منابع با پهنه بندی رنگی تهیه گردید .
نتایج تحقیق : میانگین ردیابی ترکیبات شیمیایی چاه های دامغان در طی سال های ۱۳۸۳ تا پایان شهریور ماه ۸۵ نشان داد که مجموع شاخص های مورد نظردر اندازه ی مطلوب می باشند اما برخی عوامل کیفی آب چاه های داخل شهر افزایش معنی داری را نشان می دهد که می بایست امکان جابجایی آنها در آینده در دستور کار قرار گیرد . بعنوان مثال شاخص کلرور در چاههای منطقه شمال شهر دامغان از ۵۵۰ میلی گرم بر لیتر به ۷۸۸ میلی گرم بر لیتر رسیده است که رشد ۴۳ درصد را نشان میدهد . همچنین شاخص کلسیم در همان منطقه رشد ۲۵ درصدی داشته است . البته در برخی مناطق نیز با کاهش بعضی پارامترها مواجه شدیم . بعنوان مثال شاخص سولفات و کلرور در برخی چاههای خارج شهر به ترتیب با کاهش ۱۸ و ۲۰ درصد روبرو بوده است
بحث و نتیجه گیری : درحال حاضرکیفیت آب اکثریتمنابع دامغان بالاتر از حد مجاز تعریف شده در استاندارد( نشریه ی شماره ی ۱۰۵۳ موسسه ی استاندارد و تحقیقات صنعتی کشور) نمی باشد و کیفیت آب در شبکه نیز دارای وضعیت مطلوب است اما مشخص گردید که پارامترهای سولفات و کلرور رابطه ی معنی داری با طول مدت مطالعه داشته اند بدین معنی که روند افزایش و کاهش در دونقطه متفاوت مشاهده شده است . علت این افزایش ممکن است به افت سطح ایستایی سفره ها ی آبی و دفع فاضلاب های شهری به روش سنتی مربوط باشد .