سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دهمین کنگره ملی مهندسی شیمی ایران

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

جابر بابایی پور – دانشگاه تهران – دانشکده فنی – جهاد دانشگاهی، گروه پژوهشی طراحی فرآی
رضا ثقفی – دانشگاه تهران – دانشکده فنی – جهاد دانشگاهی، گروه پژوهشی طراحی فرآی
مجید واحدی – شرکت صنایع شیمیاِِیی کیمیاگران امروز

چکیده:

استرهای سوربیتان با نام تجاری SPAN و اتوکسیلات آنها با نام تجاری تویین ( پلی سوربات ) از جمله محصولاتی هستند که به عنوان امولیسیفایر در صنایع کاربرد داشته واستفاده از آنهادر صنایع شوینده] ۱ [ ،بهداشتی ] ۲ [ ،دارویی ] ۳ [ و غذایی ] ۴ [ قابل ملاحظه می باشد . این دسته، دارای بخشهای آبدوست و آبگریز قدرتمندی می باشند و به همین دلیل تمایل فراوان به تجمع در بین سطوح ١ داشته و لذا می توانند به عنوان امولسیفایر، حل کننده ٢ دیسپرسانت ٣ و کنترل کننده کف عمل نمایند . با انتخاب ماده مناسب از لحاظ بالانس هیدروفیل – لیپوفیل (HLB) یا به دست آوردن HLB مورد نظر از طریق مخلوط کردن انواع مختلف این استرها در مقادیر مقتضی می توان امولیسیفایر آب در روغن (O/W) یا روغن در آب تولید کرد . سوربیتان یک الکل پلی هیدریک حلقوی بوده که دارای چهارعامل OH می باشد و از سوربیتول تهیه میگردد و می تواند با فتی اسید واکنش داده ، بر اساس شرایط متفاوت واکنش، با اسیدهای مختلف، محصولاتی با خواص متنوع ایجاد نماید . فتی اسیدهای معمول در تولید اسپنها عبارتند از لوریک اسید، پالمیتیک اسید، استئاریک اسید و اولئیک اسید می باشند . محصولات بدست آمده از این مواد به ترتیب عبارتند از : SPAN 80 , SPAN 60, SPAN 40 , SPAN 20 که بر حسب خواص هر کدام از آنها در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند .
به دلیل وجود عوامل واکنش پذیر H و OH در اسپنها آنها می توانند تحت فرآیند اتوکسیلاسیون قرار گرفته به ترتیب Tween 80 , Tween 60 , Tween 40 , Tween 20 را ایجاد نمایند . با افزایش خاصیت انحلال پذیری در محلولها گستره استفاده از آنها در صنایع شیمیایی جهش چشمگیر می یابد .