سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: کنگره ملی علوم انسانی

تعداد صفحات: ۳۱

نویسنده(ها):

مرتضی کوکبی – دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روا نشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده:

نظام های رده بندی کتابخانه ابزارهایی هستند که قرن ها در نظم بخشی به مجموعه های کتابخانه ها نقش داشته اند . این نظام ها عموماً متأثّر از تقسیم بندی های علوم ی است که فیلسوفان انجام داده اند. رایج ترین این رده بندی ها ، عبارت اند از: دهدهی دیویی ۲، کتابخانه کنگره آمریکا ۳، دهدهی جهانی ۴ کتابشناختی بلیس ۵، و گسترش پذیر کاتر ۶٫ این رده بندیها غربی و عموماً آمریکایی هستند . در برابر این رده بندی ها، رده بندی کالنقرار دارد که رده بندی هندی است و فیلسوفی ریاضیدان به نام رانگاناتان طراحی کرده است . برخی ازاینها، مانند رد ه بندی دهدهی دیویی، سلسله مراتبی هستند ، به گون ه ای که توصیفگرها در آنها نسبت به واژه های ماقبل و مابعد خود، وابستگی منطقی دارند . برخی دیگر، مانند رده بندی کتابخانه کنگره آمریکا، شمارشی نامیده می شوند ؛زیرا در آنها کلیه موضو ع های عام و خاص، گردآوری شده و نیازی به شماره سازی از راه ترکیب و افزایش وجود ندارد . در این مقاله، نخست انواع علوم انسانی با استفاده از مراجع و منابع معتبر شناسایی و سپس جایگاه علوم انسا نی به طور عام و انواع علوم انسانی به طور خاص در هر یک از این نظامهای رده بندی بررسی خواهد شد . در بررسی نظامهای رده بندی، سیر تحول تاریخی این رده بندیها و ارتباط احتمالی میان آنها مد نظر قرار خواهد گرفت . این بررسی همچنین به گونه ای مقایسه ای، جایگاه علوم انسانی و زیر مجموعه آن را در نظام های رده بندی غربی و رده بندی کالن که ملهم از فلسفه شرقی است مطالعه خواهد کرد . همچنین تلاش خواهد شد تا جایگاه رشته کتابداری به عنوان یکی از رشته های علوم انسانی در کلّیه این نظامها بررسی شود.