سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

حسینعلی علیخانی – استادیار دانشکده کشاورزی کرج- دانشگاه تهران
سیدمهدی عرب – دانشجوی کارشناسی ارشد مجتمع آموش عالی ابوریحان – دانشگاه تهران
غلامعباس اکبری – استادیار مجتمع عالی ابوریحان – دانشگاه تهران
محمدحسین ارزانش – استادیار مجتمع عالی ابوریحان – دانشگاه تهران

چکیده:

آزوسپیریلومیکی از معروفترین میکروارگانیزم هایی است که می تواند در ریزوسفر غلات و اطراف ریشة آنها کلونی تشکیل دهد . دو برینر و همکاران (۵) برای اولین بار گزارش نمودند که این
باکتری به مقدار بسیار زیاد و گسترده ای در ریزوسفر تعدادی از گیاهان علفی مناطق گرمسیری یافت می شود . پس از آن آزوپیریلوم از ریشة تعداد زیادی از گیاهان علفی و وحشی و زراعی از جمله غلات، حبوبات و در خاک های مناطق مختلف دنیا با شرایط گرمسیری، نیمه گرمسیری و معتدل جداسازی شد .
سالهاست که باکتری جنس آسپیریدوم به عنوان عامل محرک رشدگیاه(PGPR ) شناخته شده است . اثرات مفید این باکتری بر روی محصولات زراعی چه در محیط گلخانه و چه در مزرعه به اثبات رسیده است (۱۵) اکثر باکتریهای خاکزی جنس آزوسپیریلوم موادی را ترشح می کنند که رشد گیاه را تحریک کرده و از گسترش عوامل بیماریزا جلوگیری به عمل می آورند (۷).
کنترل و از بین بردن بیماری های خاکزی توسط میکروارگانیزم ها، که از اثرات غیر مستقیم PGPR ها محسوب می شود ـ ممکن است به یکی از فعالیت های زیر مربوط باشد : ۱ ـ تولید آنتی بیوتیکها (۳) ـ ۲ ـ تولید انواع سیدروفورها و محروم کردن عوامل بیمارگر گیاهی از آهن قابل استفاده خاک (۱۳) ـ ۳ ـ تولید آنزیمهای هیدرولیتیک برون سلولی (۶) ـ ۴ ـ بالابردن مقاومت سیستمیک -۵ (۱۲)ISR تولید فیتوتوکسینهای متنوع و ناشناخته (۱۴) و ۶ ـ تولید متابولیستهای ثانویهای مانند (۲)HCN .
سیانید پتانسیل بازدارندگی آنزیم هایی که مسئول فرآیندهای اصلی متابولیکی گیاه مانند تنفس، تجمع نیترات و CO2 و متابولیسم کربوهیدرات هستند را دارا می باشد و همچنین ممکن است با اتصال
به پروتئین پلاستوسیانین، انتقال الکترون در فتوسنتز را متوقف کند (۸). کرمر و همکاران در سال ۱۹۹۰ گزارش کردند که در حدود %۲۷ – ۳۳ از باکتری های سودوموناس از رشد طولی ریشه در علف هرز گاو پنبه جلوگیری به عمل می آورند (۱۰) به علاوه استفاده از باکتریهایی سیانوژن ( مولد HCN ) در کنترل علف های هرز بسیاری از جمله دم روباهی، پیچک صحرایی وبارنیاردگراس به اثبات رسیده است .ثابت شده است که هیدروژن سیانید تولید شده توسط باکتری ها، سیستم تنفسی قارچ های بیمارگر گیاهی را مختل نموده، از رشد و فعالیت آنها جلوگیری می کند (۲) به طور کلی این گروه از باکتری ها اثرات متفاوتی بر روی رشد گیاهان از خود نشان داده اند ( بعضی محققین اثر آنها را سودمند و بعضی دیگر وجود اینگونه باکتریها را مضر دانسته اند ). مقدار تولید HCN توسط باکتری ممکن است به وجود پیش ماده هایی از قبیل : گلایسین، متیونین و ترشحات مختلف ریشه ای که حاوی گلوکوزیدهای سیانوژنیک هستند وابسته باشد (۴). این تحقیق اولاً به منظور شناسایی، خالص سازی و اطلاع از فراوانی باکتری های آزوسپیریلوم بومی خاک های ایران و ثانیاً ارزیابی کیفی توان تولید HCN توسط آنها، مورد آزمون و بررسی قرار گرفته است