سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: اولین همایش علمی تحقیقی مدیریت امداد و نجات

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

ساسان عشقی – عضو هیئت علمی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

چکیده:

اکثر زلزله های گذشته ایران بیشتر از ماهیتی روستایی برخوردار بوده و سازه های آسیب دیده و خراب شده عموما سازه های یک طبقه خشتی، سنگی و آجری و از نظر سکونت به صورت تک خانوار بوده اند. بعد از وقوع این زلزله ها، عملیات امداد و نجات بیشتر به صورت خودامدادی و با وسایل ابتدایی نظیر بین و کلنگ صورت می گرفته و به ندرت نیاز به عملیات پیچیده جستجو با کمک تجهیزات الکترونیکی و مهارتهای فنی پیچیده نظیر مهندسی سازه برای ارزیابی اولیه و یا آواربرداری با کمک تجهیزات مکانیکی پیشرفته بوده است. متاسفانه در حال حاضر در صورت وقوع زلزله در هر یک از شهرهای بزرگ زلزله خیز ایران مثلا تهران، تبریز و یامشهد با توجه به آسیب پذیری لرزه ای سازه های ساختمانی آنها، ابعاد خرابیهای سازه ای بسیار گسترده و تعداد افراد محبوس در آوارهای ایجاد شده، بسیار زیاد خواهد بود. در چنین شرایطی استفاده از روشهای و گروه های نجات و امداد سنتی به قیمت جان انسان های زیادی تمام خواهد شد. برای کاهش تعداد قربانیان زلزله با توجه به سایر کشورهای جهان نیاز به سازماندهی عملیات نجات شهری با همکاری تمام سازمانهای مسئول می باشد.
عملیات نجات شهری به معنی عملیات پیچیده تجهیز و مدیریت منابع لازم برای مکان یابی و بیرون آوردن زیرآوارماندگان و مجروحان از ساختمان هایی است که بطور کلی یا جزئی آسیب دیده اند. این عملیات شامل سیستمی پیچیده متشکل از افراد دور دیده وسایل تخصصی، ارتباطات به موقع و فرماندهی کارآزموده برای صدور فرامین و نظارت بر اجرای آنهاست. عملیات نجات شهری معمولا نیازمند ارزیابی فنی میزان خسارت و امکانات لازم، بلند کردن آوارها، نفوذ در داخل آوارها، بریدن تیرآهنها و آرماتورها در سطح وسیع و یا انجام همزمان چندین کار که نیاز به هماهنگی حداقل یک تیم نجات ماهر با تجهیزات کافی در هر محل دارد. ابزار و وسایل لازم جهت آواربرداری شهری معمولا شامل شمعکها، مهاربندها، وسایل بلند کننده نظیر بالشتکهای هوا، ابزار های بریدن، جرثقیل ها و ژنراتورها و دهها تجهیزات و وسایل کوچک و بزرگ دیگر است. در این مقاله نتایج بخشی از یک پروژه تحقیقاتی گسترده در این زمینه عنوان گردیده و پیشنهاداتی به منظور سازماندهی و آموزش های لازم برای عمیات نجات شهری در زلزله ها ارائه خواهد شد.