سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنگره انجمن ژئوپلتیک ایران

تعداد صفحات: ۲۵

نویسنده(ها):

دکتر محمد باقر قالیباف – عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

چکیده:

محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران با شعاععملکردی پیچیده ای در چهارچوب تحولات منطقه ای و جهانی در حال تکوین است مه توجه به ژئوپولیتیک درونی آن از اولویتهای اساسی برنامهریزان سطوح استراتژیک خواهد بود. در این چهارچوب «پایداری نهادمند» به عنوان چالش نو در ژئوپولیتیک کشور معرفی و تلاش این پژوهش به برقراری رابطه بین ناپایداری ای ناشی از تمرکز اقتصادی در کلان شهر ملی با چالش فراروی امنیت ملی کشورمان می باشد.گزاره راهبردی ایران برای دستیابی به جایگاه مناسب در ژئوپولیتیک قرن ۲۱ باید تامین پایداری نهادومند در درون و ظرفیت سازی برای بهره مندی هر چه بیشتر از منافع و فرصت ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک ایران جهت صیانت(سپر توسعه) و پیشبرد(موتور توسعه توسعه ملی می باشد.)
چالش اساسی قرن ۲۱ پایداری و جایابی مناسب در پویش های مربوط به نظم یابی و تقسیم کار جدید بین المللی خواهد بود. روند تمرکز ا تصدی گری دولت و عدم مشارکت نهادهای عمومی در توسعه فضایی کان شهر ملی، ظرفیت تحمل فضایی را به چالش کشیده و عدم تعادلهای ساختاری نهادی و عملکردی را افزایش داده است. درنتیجه ناپایداری فضای کلان شهری امنیت داخلی را تضعیف و بازتاب آن در فضای ملی به بروز چالشهای متنوعی منتهی خواهد شد.
سیستم تهران ناموزون در حال رشد متعارض و اپایدار است. در چنین شرایطی ارتباط داده- ستانده ای ان وزن ژئوپولیتیکی کشور را تحت تاثیر خود قرار می دهد. فرایند تولید قدرت و افزایش لایه های امنیت زا در واحد ملی نقش کلان شهر تهران را در فضای ملی قاطع و در بسیاری از عرصه ها بی رقیب نشان می دهد.