سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش مقابله با سوانح طبیعی

تعداد صفحات: ۳۱

نویسنده(ها):

ابراهیم فتاحی – استادیار و عضو هیات علمی پژوهشکده هواشناسی

چکیده:

الگوهایمختلف گردش جوی شرایط آب و هوایی متفاوتی را باعث می شوند. برای مثال تغییر در فراوانی وقوع الگوهای گردش جوی و تیپ های هوا منجر به تغییر الگوی بارش می شود، بنابراین مطالعه و بررسی تیپ های هوا می تواند به عنوان معیاری برای بررسی تغییرات الگوی بارش به کار گرفته شود. تغییر پذیری بارش یکی از مهمترین فاکتورهای آب و هوایی است که سیستم های طبیعی و اقتصادی را کنترل می کند. این موضوع به ویژه در مناطقی نظیر ایران که در منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده چشمگیر تر است. در مقاله حاضر رابطه فراوانی تیپ های هوا با شاخص ENSOمورد تحلیل قرار گرفته است. به منظور طبقه بندی تیپ های هوا، داد ه های روزانه مربوط به تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال و سطح زمین در فصل زمستان طی دوره آماری ۲۰۰۳-۱۹۳۱ از مرکز داده های NCEP تهیه گردید. برای طبقه بندی تیپ های هوای روزانه، از روش تحلیل عاملی و خوشه بندی استفاده شد و در نهایت ۸ تیپ هوای اصلی در فصل زمستان برای ایران شناسایی شد. به منظور شناسایی ارتباط بین فراوانی انواع تیپ های هوا با فازهای مثبت و منفی ENSO داده های ماهانه شاخص فوق نیز از مجموعه داده های بازسازی شده NCEP استخراج گردیدو فراوانی هر یک از تیپ های هوا طی فازهای مثبت ، منفی و نرمال محاسبه شد. نتایج نشان داد که تیپ های هوای پر فشار اروپای شمالی، پر فشار مرکزی، پر فشار اروپای شرقی و تلفیق سامانه پر فشار سیبری با پر فشار اروپایی در فاز El Nino از فراوانی بیشتری برخوردارند. در حالی که تیپ هوای پر فشار سیبری وپرفشار شرقی – شمال شرقی در دوره های La Nino بیشتر است.