سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی بحران آب

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

علیرضا واعظی – استادیار گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان

چکیده:

حفظ آب باران در خاک و افزایش راندمان آن نقشی مهم در افزایش تولید محصول به ویژه در زمینهای دیم نواحی نیمهخشک دارد. این پژوهش بر اساس اندازهگیریهای صحرایی هدررفت آب به منظور تعیین راندمان آب باران در زمینهای دیم نواحی نیمهخشک انجام گرفت. آزمایش در منطقهای به مساحت ۹۰۰ کیلومتر مربع در شهرستان هشترود واقع در جنوب استان آذربایجان شرقی طی سال ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ انجام گرفت. در سطح منطقه، ۳۶ زمین دیم با شرایط فیزیکی مشابه در نظر گرفته شد و در هر زمین، هدررفت آب و راندمان آب باران در سه کرت مستقر در آن، تحت رخدادهای طبیعی باران اندازهگیری شدند. بر اساس نتایج طی دوره پژوهش ۴۱ رخداد باران بر هدررفت آب در کرتها اثر گذاشتند. میانگین سالانه راندمان آب باران از ۹۱ درصد تا ۹۷ درصد در کرتها تغییر کرد. راندمان آب باران تحت تاثیر افزایشی معنیدار نفوذپذیری خاک (۰۵/۰, P<54/0=2R) قرار گرفت. نفوذپذیری خاک نیز به نوبه خود تحت تاثیر ویژگیهای مختلف خاک از جمله شن، سیلت، ماده آلی و آهک قرار گرفت. بررسی رابطه بین راندمان بارندگی و عملکرد گندم نشان داد که با افزایش راندمان بارندگی، عملکرد گندم به طور معنیدار (۰۱/۰p، ۶۱/۰=۲R) افزایش مییابد. با توجه به تاثیر معنیدار ماده آلی در افزایش نفوذپذیری و در نتیجه راندمان آب باران، با مدیریت بقایای محصول و مصرف کودهای آلی میتوان راندمان بارندگی و تولید محصول را در زمینهای دیم منطقه نیمه خشک افزایش داد.