سال انتشار: ۱۳۷۹

محل انتشار: دهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

منصور صادقی عطار – کارشناس ارشد شرکت خدمات مهندسی آب و خاک کشور
عبدالکریم بهنیا – دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز
فریدون کاوه – دانشیار (بازنشسته) دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده:

شبکه آبیاری و زهکشی دز واقع در شمال استان خوزستان ، از بزرگترین شبکه های ایران است که در آن از تکنیک ها و روش های پیشرفته برای آبیاری و زهکشی اراضی استفاده می شود. آب مورد نیاز این طرح از رودخانه دز تأمین گردیده و جهت کنترل ، مهار و تنظیم جر یان آب آن اقدام به ساخت سدهای مخزنی ، تنظیمی و انحرافی بر روی این رودخانه شده است . مهندسین مشاور این طرح ۲ ، نیاز آبی گیاهان را با روش بلینی – کریدل تعیین و بازدهی کل آبیاری را ۵۴ درصد منظور و ظرفیت کانا ل های آبیاری درجه یک را براساس حداکثر نیاز آبی در دوره آبیاری و در نظر گرفتن ۸۵ درصد تراکم کشت ، برای مساحت های بالاتر از ۸۰۰ هکتار معادل ۲ لیتر در ثانیه در هکتار طراحی نموده است. در این مقاله به منظور بررسی راندمان کل آبیاری شبکه دز در سال زراعی ۷۳ – ۱۳۷۲ پس از جم ع آوری اطلاعات و آمار هواشناسی و الگوی کشتمنطقه در مدت زمان فوق و با استفاده از برنامه کامپیوتری کراپ وات ۳ آب خالص مورد نیاز گیاهان منطقه محاسبه گردیده و با توجه به بارندگی مؤثر و آب مورد نیاز برای عملیات تهیه زمین و در نظر گرفتن راندمان کاربرد آب در مزرعه ، میزان آب ناخالص مورد نیاز در ابتدای آبگیر مز ارع بدست آمده است . میزان آب تأمین شده در شبکه جهت مصارف کشاورزی برآورد و سپس نسبت نیاز آبیاری به آب تحویلی برآورد شده است . با در نظر گرفتن راندمان انتقال آب در کانا ل های شبکه دز ، راندمان کل آبیاری در اراضی زارعین و اراضی کشت و صنع ت ها بطور جداگانه محاسبه شده است . راندمان کل آبیاری شبکه مدرن دز در سال زراعی ۱۳۷۲-۷۳ حدود ۳۱ درصد برآوردو علل کاهش راندمان وپیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته و همچنین پیشنهادهایی برای بخش های مدیریت شبکه و مصرف کنندگان ارائه شده است.