سال انتشار: ۱۳۷۹

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

علیرضا سلامت – کارشناس ارشد کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران

چکیده:

خشکی و خشکسالی هر دو نتیجه اثرات متقابل بین محیط زیست طبیعی و اجتماع می باشد. پدیده خشکسالی بیانگر اثرات مختلف محیط زیست بر روی موجودات زنده، موجودات میکرو، حیوانات و انسانها بوده حال آن که خشکی دارای مفهوم کلی بوده وبرای عناصر محیط زیست بکار نمی رود. تعیینتفاوت بین دو واژه خشکی و خشکسالی از نقطه نظرات زیست محیطی ، اجتماعی و هیدرولوژیکی نیز در این مقاله از اهمیت خاصی برخوردار میباشد. از نقطه نظر هیدرولوژیکی خشکسالی زمانی به وقوع پیوسته که میزان نزولات جوی، جریان رودخانه ها، رواناب سطحی و ذخیره مخازن باکمبود شدید مواجه شود.
در این مقاله ضمن بیان عوامل موثر در تجزیه و تحلیل این پدیده، شاخصهای اندازه گیری پارامترهای مختلف این پدیده نیزمورد بررسی قرار گرفته اند. شاخصهایی چون، شاخص اندازه گیری نزولات جوی، تعیین فشار بخار آب، تعیین رطوبت خاک ، شاخص شدت خشکسالی پالمر، شاخص رطوبت ، شاخص پالفی و… به تشریح مورد بررسی قرار گرفته اند.
پس از بیان شاخص ها به اثرات مخرب خشکسالی در فعالیتهای مختلف کشاورزی، صنعتی، دامپروری و تاثیر آن بر روی محیط زیست، منابع طبیعی، زیستگاه های جانوری و اکوسیستم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و در همین زمینه مسائل مهم در رابطه با کاهش ضایعات پدیده خشکسالی و روشهای مختلف جهت مقابله با این پدیده نیز بطور مفصل ارائه گردیده است. درنهایت ارایه دستورالعمل گام به گام مقابله با خشکسالی با در نظر گرفتن تمام عوامل موثر بر اینپدیده که نتیجه آن ارائه اطلاعات مورد نیاز برای جلوگیری از وقوع این پدیده و معرفی عوامل موثر در کاهش ضایعات یا افزایش مقاومت در برابرخرابی های نشاسی از اینواقعه بوده معرفی می گردند. در رابطه با هر یک از بلایای طبیعی، پیشگیری یا آمادگی در برابر آنها از اهمیت خاصی برخوردار بوده که این پدیدهنیز مستثنی از بقیه وقایع طبیعی نمی باشد. به همین دلیل کلیه اقدامات جهت پیشگیری از وقوع این پدیده که براحتی نیز قابل دسترس بوده مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند.