سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: نهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

حمیدرضا پیروان – استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
صدرالدین امینی – دانشیاردانشگاه تربیت معلم

چکیده:

منطقه مورد مطالعه در شمال زنجان و در محدوده ای به مختصات ‘ ۴۸º ۲۰ تا ‘ ۴۹º ۳۰ طول شرقی و ‘ ۰۰۳۶ ºتا ۳۷ º ۳۰’ عرض شما لی واقع شده و گستره ای به وسعت ۲۰۰۰۰کیلومتر مربع را در بر می گیرد . دراینمنطقه زون های دگرسانی : یوزباشی چای، زاجکان علیا و سفلی، نیکوئیه، تاکند، نهران، سیردان و زاجکندی رخنمون وسیع دارند . سنگ های ولکانیک و آذر آواری ائوسن – الیگوسن توسط توده های نفوذی ک م عمق با ترکیب عمومی کوارتز سینیت و کوارتز مونزونیت قطع شده است . وضع نسبتاً منظمی از آلتراسیون از قاعده به سمت بالا شامل یکان پروپیلیتی، . یکان آرژیلی بصورت پهنه های سفید رنگ فرسایش پذیر ، یکان آلونیتی به طور عمده همراه با کوارتز، به صورت نوارگون ستیغ مانند و خشن و در بالاترین افق، یکان سخت سیلیسی به شکل کلاهک مقاوم و خشن رخنمون دارد . اثر عوامل ساختاری وعملکرد فرآیند فرسایش سبب شده که در بعضی مناطق، این کلاهک دیده نشود . سنگ مادر آلتراسیون طارم، توف های آندزیتی ، آندزیت بازالتی و توف های ریوداسیتی است، در ح الی که در ناحیه تاکستان از نوع گدازه و توف های ریولیتی می باشد . جهت رده بندی زون های آلتراسیون هیدروترمال گستره طرح ۵۰ نمونه از سنگ های سالم و دگرسان شده مناطق یاد شده تهیه و اکسید اصلی به آزمایشگاه ارسال گردید . رده بندی دگرسانی های ۱۲ و شیمی مرطوب XRD جهت آنالیز
گرمابی با معیارهای کانی شناسی ( مطالعات پتروگرافی دقیق و دیفراکسیون پرتو ایکس ) ۶ نوع دگرسانی پروپیلیتی، سریسیتی، آرژیلی، آرژیلی پیشرفته، آلونیتی و سیلیسی تشخیص داده شد . با توجه به رفتار شیمیایی ، AKF متفاوت عناصر اصلی در طی دگرسانی های مختلف ، واحدهای مختلف دگرسانی در دیاگرام مثلثی دیاگرام Q-P ، و دیاگرام Na-K ، ۵ نوع دگرسانی پروپیلیتی، سریسیتی، آرژیلی، آرژیلی پیشرفته ( و آلونیتی ) و سیلیسی و دو فرآیند متمایز متاسوماتیزم پتاسیمی و سدیمی نیز شناسایی و تفکیک شدند ، که نتایج آن با بررسی های کانی شناسی از مطابقت خوبی برخوردار است . فقدان کانی های دیاسپور و بوهمیت، همراهی با سنگ های آذرآواری و ولکانیکی، فقدان سنگ های رسوبی، حضور رگه های هیدروترمال و لکه های باقیمانده سنگ مادر، همجواری با توده های نفوذی و بسیاری شواهد دیگر نشان می دهد که منشاء آلتراسیون های منطقه از نوع هیدروترمال است . بررسی های صحرایی و کانی شناسی و ژئوشیمیایی تیپ آلتراسیون های منطقه را از نوع اپی ترمال و اسید سولفات دانسته است .