سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

امید طبیعی – عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان

چکیده:

حیات و اقتصاد بشر در بیوسفر واقع گردیده و تمامی فعالیتهای حیاتی و اقتصادی انسانها به طور کامل به توانائیهای اکولوژیکی بیوسفر و سرویسهای که طبیعت در اختیار انسانها قرار می دهد وابسته است. پایداری و بقای بشر نیازمند بهره برداری از ظرفیتهای بیولوژیکی بیوسفر میباشد. بنابراین طبیعت تا زمانی قادر است نیازهای انسان را برآورد نماید که مصرف انسانی در راستای ظرفیت قابل تحمل زمین و ظرفیت احیا کنندگی بیوسفر باشد. در راستای تلاش جهت اندازه گیری گسترش و تأثیر فعالیتهای انسانی , نیازمندیم برآورد نمائیم که میزان مصرف انسان از محیط زیست و یا به عبارت دیگر بیوسفرکه نیازهای بشر را تأمین می نماید به چه میزان است. به عبارت دیگر هر فرد دارای اثرات اکولوژیکی یعنی مقدار فضایی از طبیعت که در اشغال دارد می باشند که اصطلاحاً رد پای اکولوژیک محسوب می شود. رد پای اکولوژیک برابر است با تقاضا برای تولیدات بیولوژیکی یعنی بیوماس یا تولیدات زیستی که برای تولید آنها نیازمند زمین هستیم , بنابراین رد پای اکولوژیک نشان دهنده اکوسیستم های آبی و خشکی مورد نیاز انسانهاست. ازسوی دیگر در ازای استفاده از این منابع هر فرد دارای تأثیراتی بر زمین و محیط زیست می باشد. در نتیجه به تأثیر فرد یا انسان بر محیط زیست یا بیوسفر رد پای اکولوژیک می گویند. ردپای اکولوژیک بیان کننده ترکیبی مرکب از دو جنبه اکولوژی و اقتصاد است. ردپای اکولوژیک بیانگر این مفهوم است که منابع طبیعی به فعالیتهای انسانی و سیاستهای مصرفی بشر وابسته است. از جنبه اقتصادی ردپای اکولوژیک عاملی است جهت تشخیص فاکتورهای مرتبط با مصرف منابع و قانونهای وابسته به مصرف از طبیعت که تأثیر بسیاری بر بیوسفر داشته و بر مبحث استفاده پایدار از منابع نیز تأکید دارد. در نتیجه ردپای اکولوژیک ابزاری مناسب جهت مدیریت منابع و محیط زیست است. این مقاله مروری بر ردپای اکولوژیک بشر بر بیوسفر است و سعی شده است علاوه بر مفهوم ردپای اکولوژیک به این موضوع تأکید گردد که ردپای اکولوژیک مفهومی جهت شاخص های توسعه است.