سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

رحمت اله کاردان – دانشجوی دکتری اقلیمشناسی دانشگاه تهران
قاسم عزیزی – عضو هیات علمی دانشگاه تهران
پیمان زواررضا – عضو هیات علمی دانشگاه کانتربوری کشور نیوزیلند

چکیده:

دوسوم ایران زمین را اقالیم خشک و نیمه خشک تشکیل می دهد . این پهنه ها با چنین شرایط اقلیمی، دارای طبیعتی شکننده، در معرض خشکسالی و بیابانی شدن هستند . منطقه کمآب زابل در استان سیستان و بلوچستان دارای اقلیم بیابانی با بارندگی میانگین ۵۰ میلیمتر در سال است و دریاچه هامونهای زابل در حوزه آبخیز مشترک دو کشور ایران و افغانستان، از مهمترین منابع آب شیرین ساکنین منطقه به شمار میآید و خشکی یا پرآبی آن به آب ورودی از رودخانههای متعددی از جمله خاش رود، فراه رود، هاروت رود، شوررود، حسینآباد، نهبندان و به خصوص هیرمند بستگی دارد . که اکثر آنها در خاک افغانستان واقع شدهاند . با خشک شدن هامونها در بین سالهای ۱۳۷۷ الی ۱۳۸۵ و با وجود آبگیری قسمتهائی از هامونها در سال ۱۳۸۶ ، طوفان ماسه با گرد و خاک روستاهای منطقه را در زیر میلیونها مترمکعب ماسه و خاک مدفون میسازد . بدلیل خشکسالی، اثری از نیزارهای هامونها باقی نمانده است و تبعات زیانبار متعددی این منطقه را تهدید میکند . در این مقاله با اشاره به وضعیت جغرافیائی، تاثیر عوامل طبیعی و انسانی درخشک شدن هامونها و افزایش بیابانزایی در منطقه زابل بررسی خواهد شد