مقاله روند و فرايند تحولات تاريخي ساختار فرهنگي _ اجتماعي اقوام ايراني با تاکيد بر قوم ترکمن که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در بهار ۱۳۸۸ در پژوهش نامه علوم اجتماعي از صفحه ۱۴۱ تا ۱۵۷ منتشر شده است.
نام: روند و فرايند تحولات تاريخي ساختار فرهنگي _ اجتماعي اقوام ايراني با تاکيد بر قوم ترکمن
این مقاله دارای ۱۷ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله اوغوز
مقاله ترکمن
مقاله آق قويونلو
مقاله قارلوق
مقاله ذکر خنجر
مقاله خرافات
مقاله اقتصاد
مقاله فرهنگ

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: حسني غلامرضا

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
ترکمن ها شاخه اي از ترکان آسياي ميانه اند که از عهد قديم در صحراهاي وسيع بخش سفلاي رود سيحون و بين درياي آرال به زندگي کوچ نشيني روزگار مي گذراندند. تا حدود قرن هفتم ميلادي ترکمن ها جزیي از قوم بزرگ ترک بودند. در اين سال ها به دنبال اضمحلال امپراطوري گوگ تورک، گروهي از ترک ها که اغوز ناميده مي شدند، از آنان جدا شده و از ناحيه ارخون به طرف آرال و سيردريا کوچ کردند. مراكز عمده سکونت تركمن ها عبارتند از: تركمنستان، ايران، افغانستان، عراق، تركيه، اردن، سوريه و چين، تاجيکستان، روسيه، ازبکستان. ايران يكي از مراكز عمده اسکان تركمن هاست. ترکمن هاي ايران بيشتر در جنوب شرقي درياي خزر و در ترکمن صحرا سکونت دارند. از لحاظ استاني، سکونت گاه هاي آنها در استان هاي گلستان، خراسان رضوي (تربت جام) و خراسان شمالي پراکنده است. جمعيت ترکمن هاي ايران به حدود دو ميليون نفر مي رسد. از شهرهاي مهم ترکمن ها در ايران مي توان بندر ترکمن، آق قلا و گنبد قابوس را نام برد. نام ترکمن از قرن پنجم هجري (يازدهم ميلادي) نخست به شکل جمع فارسي «ترکمانان»، توسط نويسندگان ايراني مانند گرديزي و ابوالفضل بيهقي استعمال شده و به همان معني اغوز در ترکي و غز در عربي و فارسي به کار رفته است .
واژه « اوغوز» اولين بار در اوايل قرن هشتم پس از ميلاد، به زبان تركي و بر كتيبه هايي در مغولستان ظاهر شد. اوغوزها يكي از بخش هاي عمده امپراتوري چادرنشين بودند كه از چين تا استان هاي مرزي ايران، بيزانس و تا رود ولگا گسترش داشتتند. مطابق اين كتيبه ها، اوغوزها از نه قبيله تشكيل مي شدند. برخي از نويسندگان معتقدند كه اوغوزها بيست و چهار قبيله بوده اند.
نام «تركمن» اولين بار در اواخر قرن دهم ميلادي ظاهر شد، بررسي اصل و معني كلمه «تركمن» نشان مي دهد كه اوغوزهاي غير مسلمان اوغوزهاي مسلمان را «تركمن» ناميدند. بعدها نام «تركمن» فقط بوسيله اوغوزها بكار رفت. هر چند كه نام اجدادي خود را فراموش نكردند .
حوادث نيمه دوم قرن دهم و نيمه اول قرن يازدهم نقش مهمي در تاريخ اوغوزها بازي كرد. اين حوادث شامل گرويدن آنها به اسلام و ظهور سلسله سلجوقي بود. در اين زمان اوغوزها، خان نداشتند، بلكه يبغو (شاه) داشتند كه در كتيبه هاي تركي مغولستان هم از آن ياد شده است.