سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: سومین همایش ملی مرتع و مرتع داری ایران

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

فاضل امیری – دانشجوی دکتری علوم مرتع، واحد علوم و تحقیقات
حسین ارزانی – دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشکده تهران

چکیده:

تحقیق فعالیتی است که به منظور ارتقاء سطح معرفت علمی، اصلاح و بهبود زیرساخت های فرهنگی و افزایش شتاب توسعه صورت می گیرد. تحقیقات یکی از مهمترین عناصر بیان ساز تحول مفاهیم، اندیشه ها و تکنولوژی ها به شمار آمده و عدم اطلاع از آنها یا در سطحی پیشرفته تر، آگاه نبودن از ویژگی ها و کاربردهای آنها می تواند موجب محرومیت های بسیار گردد. لذا بررسی تحقیقات و معرفی فعالیت های پژوهشی از اهم مسائل به شمار می آید. به منظور بررسی گرایش تحقیقات انجام شده در برنامه اول، دوم و سوم توسعه در بخش های مرتبط با مرتع، نخست موضوعات تحقیق شده در زیر بخش های مرتع، ژنتیک بیابان و بیابان زایی، گیاهان دارویی و محصولات فرعی بر اساس مستندات قابل دسترس جمع آوری و در مرحله بعدی موضوعات به تفکیک در مباحث اکولوژی، آت اکولوژی، ارزیابی و اندازه گیری مرتع، اصلاح و احیاء مراتع، مدیریت مرتع، ژنتیک، بذور مرتعی، کیفیت علوفه مرتعی، محصولات فرعی مرتع و بیابان و بیابان زایی دسته بندی و ارزیابی گردید. نتایج حاصله از مقایسه آمار و ارقام تحقیقات انجام شده به تفکیک مباحث و موضوعات نشان داد که در برنامه اول توسعه بیشتر به تحقیقات در زمینه اکولوزی توجه شده و موضوعاتی در زمینه شناخت مناطق اکولوژیک، شناسایی سایت های مرتعی، مطالعه سازگاری گونه های مرتعی بومی و بیگانه در شرایط مختلف اکولوژیک در اولویت کارهای تحقیقاتی در زمینه اکولوژیک قرار داشته است، در حالی که در برنامه دوم بیشتر به مباحثی در رابطه با گیاهان دارویی و محصولات فرعی توجه شده و بیشتر موضوعاتی در زمینه شناسایی و بررسی اکولوژیک گیاهان اسانس دار به منظور اهلی کردن و کشت آن ها، شناسایی رویشگاه ها و تعیین پراکندگی گیاهان تولید کننده محصولات فرعیف بررسی اثر کودهای شیمیایی و تنش خشکی بر روی گیاهان دارویی مورد توجه بوده است. در برنامه سوم توسعه بیشتر به موضوعاتی در ارتباط با بیابان و بیابان زایی پرداخته شده، و در این ارتباط موضوعاتی چون بررسی منشاء شن های روان در حوضه های مختلف، بررسی بیابانی شدن مناطق مختلف، استفاده از تصاویر ماهواره ای جهت تعیین روند گسترش بیابان مدنظر بوده است. بررسی برخی از پایان نامه های تحقیقاتی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی در برنامه های اول، دوم و سوم توسعه نشان دهنده این مطلب است که تحقیقات تعریف شده در این مراکز بیشتر در ارتباط با مباحث اکولوژی بوده، و موضوعاتی چون بررسی ویژگی های اکولوژیکی گونه های مهم مرتعی و بررسی و مطالعه پوشش گیاهی مناطق مختلف بیشتر مورد توجه این بخش کاری بوده است.