سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش ملی دانشجویی مهندسی HSE و سومین همایش ملی دانشجویی مهندسی بازرسی فنی

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

کامران سپانلو – رئیس پژوهشکده تحقیقات و توسعه راکتورها و شتابدهنده ها پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای سازمان انرژی اتمی ایران

چکیده:

ازابتدای ظهور فناوری های بالقوه مخاطره زا مهندسین طراح درپی جلوگیری ازوقوع خرابی درسیستم ها و تجهیزات بوده اند تفکربنیادی درآن زمان این بود که بابهبود طرحی و افزایش قابلیت اطمینان سخت افزاری شامل سیستم ها و تجهیزات تاثیرگذار برایمنی میتوان ازبروز حوادث جلوگیری کرد اما علیرغم تلاشهای بعمل امده درطول چنددهه گذشته شاهد وقوع حوادث غم انگیز دارای پی امدهای سنگین جانی اقتصادی و سیاسی درسیستم های بزرگ تکنولوژیک بالقوه مخاطره زا نظیر نیروگاه های هسته ای تاسیسات شیمیایی و صنایع فضانوردی بوده ایم که نشان میدهد تمهیدات مهندسی به تنهایی برای جلوگیری ازوقوع حوادث کافی نیستند نتایج تحقیقات درزمینه ریشه یابی حوادث درصنایع بزرگ بالقوه مخطاره زا نشان دهنده نقش اساسی فاکتورهای انسانی و سازمانی دربروز حوادث می باشد اگرچه نیروهای انسانی بهره بردار نوک پیکان شماتت مسئولین درپی وقوع حوادث هستند ولی تحقیقات ایمنی نشان میدهد علاوهبر خطاهای انسانی عواملی نظیر عدم رعایت اصول فاکتورهای انسانی درطراحی خطاهای مدیران درتصمیمات کلیدی ضعف برنامه ریزی ها عدم اموزش کافی پرسنلی روشهای نامناسب مدیریتی ساختارهای سازمانی نامناسب وضعف فرهنگی ایمنی درزمانهای مختلف عمر یک سیستم بزرگ صنعتی بالقوه مخاطره زا زمینه سازوقوع حوادث بودهاند این اشکالات درطول عمرتاسیسات صنعتی ازمرحله طراحی تا مراحل ساخت و بهره برداری بطور خفته درسیستم پنهان می مانند و دریک زمان نامیمون وقوع یک شرایط غیرعادی که میتواند یک خرابی ساده دریک سیستم یا یک خطای سهوی انسانی باشد درترکیب با خطاهای پرسنل بهره برداری ووقوع خرابیهای سخت افزاری درحالتی که سیستمهای دفاعی پیش بینی شده درست عمل نمی کنند به یک حادثه با پی امدهای تاسف بارمنجر میگردد ازانجا که فاکتورهای انسانی و سازمانی نسبت به خرابیهایه سخت افزاری ناشناخته تر هستند وازپیچیدگی بیشتری برخودارند روشهای معمول شناسایی اشکالات پاسخگونیستند و بایستی ازروشهای دیگری برای شناسایی ورفع آنها استفاده کرد