سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

داود نیک نژاد –

چکیده:

با توجه به روند روزافزون جمعیت و به تبع آن نیاز به مواد غذایی بیشتر باعث استفاده بیشتر بشر از اراضی و تبدیل زمینهای دیم به آبی می شود که این مسئله باعث بالا آمدن سطح آب زیرزمینی در اثر تلفات عمقی آب یا زه آبها می شود و بتدریج به شور شدن و زهدار شدن اراضی منجر می گردد . در صورت عدم احیای این این اراضی روز به روز سهم سرانه اراضی کمتر شده و تأمین مواد غذایی در آینده با مشکل مواجه خواهد شد . بنابراین ضرورت دارد که اینگونه اراضی با توجه به شرایط توپوگرافی و بافت خاک با در نظر گرفتن مسائل اقتصادی بنحوی احیاء شوند . روشهای مختلفی برای احیاء و زهکشی اراضی وجود دارد که عبارتنداز : روشهای فیزیکی و الکتروسینتیکی . در این مقاله به زهکشی از طریق الکترو اسمز پرداخته می شود که شاخه ای از الکتروسینتیک را تشکیل می دهد وفرایندی است که درآن کاتیونهای موجود در آب یا کاتیونهای اضافی روی ذرات خاک اشباع یا مرطوب بر اثر ایجاداختلاف پتانسیل الکتریکی جریان مستقیم از سمت آند به کاتد حرکت کرده و مولکولهای آب را به سمت کاتد می برد که از این پدیده بعنوان الکترواسمز یاد می شود ).۵) این روش برای باز یافت اراضی ساحلی و خاکهای با بافت سنگین که امکان زهکشی با روشهای عادی امکان پذیر نیست و یا زهکشی در زمینهای شیبدار که رانش زمین در اثر وجود آب زیر سطحی بر روی لایه های نفوذناپذیر یا کم نفوذ صورت می گیرد می تواند حائز اهمیت باشد .
پدیده الکترو اسمز اولین بار در سال ۱۸۰۷ شناخته شد و اولین کاربرد عملی آن در سال ۱۹۳۹ د ر جهت بهبود خواص مکانیکی خاک بکار گرفته شددر سال ۱۹۷۸ پدیده مذکور برای زهکشی خاکهای با نفوذپذیری کمتر مانند رس ریزدانه و نرم مورد استفاده قرار گرفته استدر سال ۲۰۰۷ با استفاده از جریان الکتریکی یکسو آب موجود در لجن را خارج ساخته و بدین طریق آن را به روش الکتریکی تثبیت نمودنددر سال ۲۰۰۶ از اعمال جریان الکتریکی یکسو بر توده خاک توانسته اند خاک را از نظر شوری و قلیائیت در حد مدل آزمایشگاهی اصلاح نماینددر یک تحقیق دیگر با قرار دادن یک جفت الکترود در خاک و برقراری شدت میدان الکتریکی در آن و ایجاد یک دیواره غنی شده از آهن در بین الکترودها توانسته اند آلودگیها را از خاک خارج و تثبیت و پایداری خاک را نیز فراهم نمایند- هدف از این تحقیق بازیافت و احیاء زمینهایی است که در اثر عوامل مختلفی زهدار شده و با روشهای معمولی نمی توان آنها را زهکشی نمود مانند زمینهایی که دارای بافت خیلی سنگینی بوده و نفوذپذیری و هدایت هیدرولیکی آنها خیلی پایین می باشد و زهکشی اینگونه اراضی در حالت عادی نیاز به زمان بیشتری دارد . همچنین برای جلوگیری از رانش زمین که عامل حرکت آن آب بوده نیز می توان با این روش آب موجود در لایه های زیرسطحی یا روی سنگ بستر را خارج و از زمین لغزش در اراضی شیبدار جلوگیری نمود