بنا براین هر گونه تصرف در اموال دیگران از غیر طریق صحیح و به ناحق مشمول این نهی الهی است و تمام معاملاتی که هدف صحیحی را تعقیب نمی کند و پایه و اساس عقلایی ندارد مشمول این آیه است.

کّامِ لِتَأْکُلُواایش انفَرِیقاًدرتفسیرمِنْ» أَمْوالِ اَلنّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ« می فرماید که دو احتمال وجود دارد :

-۱ منظور آن است که بخشی از مال را به صورت هدیه یا رشوه به قضات دهند که بقیه را تملک کنند، قرآن می گویدگرچه: ظاهراً در اینجا به حکم قاضی مال را به چنگ آوردهاید، ولی این اکل مال به باطل است و گناه.

-۲ دوم اینکه: منظور آن است که مسائل مالی را برای سوء استفاده به نزد حکام نبرید، مثل اینکه امانتی، یا اموال یتیم بدون شاهد نزد انسان باشد و هنگامی که طرف مطالبه میکند، او را به نزد قاضی ببرند، و چون دلیل و شاهدی ندارد، اموالش را به حکم قاضی تملک کند، این کار نیز گناه است و اکل مال به باطل. مانعی ندارد که آیه مفهوم گستردهای داشته باشد (چرا که قضاوت بر اساس ظواهر میباشد). (مکارم شیرازی، ۱۳۷۴، ج۲، ص.(۵

حد سرقت میبینیم که در تفسیر این آیه علاوه بر مصداقهای بطلان مال که هر عملی که مشروع نباشد را بیان کرده از رشوه نیز به عنوان بزرگترین مانع در عدالت اقتصادی یاد شده است که باعث پایمال شدن حقوق مالی و اجتماعی افراد میشود. قرآن با بیان این آیات به طور غیر مستقیم به حمایت از اموال و سرمایههای انسان ها میپردازد چرا که اگر در قرآن از مال مردم با ابیان این احکام حمایت صورت نمیگرفت این اموال و سرمایهها تلف و تباه میشدند. همچنین در این آیه به مسئله مالکیت که باید از طریق صحیح و مشروع باشد اشاره شده است در حالی که تصرف از طریق غیر مشروع و باطل و رشوه هرگز ایجاد مالکیت را در فرد نسبت به اموال خودش نمیکند.

ایه سرقت

بنابر اهمیت و احترامی که گفتیم دین اسلام بر اموال و سرمایههای مردم قائل شده است از قدیم این اموال و سرمایهها توسط افراد به سرقت میرفتند و یکی از قدیمیترین جرائم علیه اموال که شاید از همان ابتدای خلقت بشریت زمانی که مسائل مربوط به مالکیت وجود داشته است جرم سرقت نیز بوده است. بنابراین می بینیم که خداوند در قرآن کریم برای اینکه مردم اموال و سرمایههای همدیگر را که موجب امنیت فردی و اجتماعی آنان میباشد به یغما میبرند مجازاتهای شدیدی را بیان نموده است، تا وسیله امنیت و آسایش اجتماعی انسانها فراهم شود.

َیْدِیَهُمَا جَزَاء» بِمَا کَسَبَا نَکَالًا مﱢنَ اللّهِ وَاللّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ« (مائده، .(۳۸ »مرد و زن دزد را به منظور جزا و عقوبتی از جانب خداوند، دست ببرید و خداوند قادر و حکیم است.« سرقت: عبارت است از گرفتن مال به طور پنهانی. (اردبیلی، ۱۴۰۳ق.، ج۱۳، ص(۲۲۷