سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: سومین همایش منطقه ای یافته های پژوهشی کشاورزی و منابع طبیعی (غرب ایران)

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

فرزانه عتیقی لرستانی – گروه حشره شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه
نورالدین شایسته – گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد
عادل خشاوه – گروه حشره شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

چکیده:

گیاهان دارای ترکیباتی هستند که خواص حشرهکشی داشته و بعضی از این ترکیبات گیاهی عامل مقاومت گیاه در برابر آفات میباشند. در این بررسی سمیت تنفسی دو اسانس گیاهی کاکوتی و شاهاسپرم بر روی حشرات کامل سوسک چهار نقطهای حبوبات (Callosobruchus maculatus: Bruchidae) مورد ارزیابی قرار گرفت. بر پایه آزمایشات مقدماتی، برای هر اسانس پنج غلظت بر اساس فاصله لگاریتمی تهیه گردید . غلظتهای ۹،۱۲٫۵،۱۷٫۶،۲۴٫۵،۳۴٫۲ میکرولیتر در لیتر هوا از اسانس کاکوتی و غلظت های ۵٫۱۲، ۷٫۲۳، ۱۰٫۱۹، ۱۴٫۳۶، ۲۰٫۲۴ میکرولیتر در لیتر هوا از اسانس شاهاسپرم علیه حشرات کامل مورد آزمایش قرار گرفتند. آزمایشات زیستسنجی در دمای ۱±۲۷ درجه سانتیگراد و در رطوبت نسبی ۵±۶۵ درصد انجام شد. آزمایشات بر اساس طرح فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی انجام گرفت. آزمایشات با ۴ تکرار مستقل برای هر یک از زمانهای ۲۴، ۴۸، ۷۲ ساعت و ۳۰ حشره کامل در هر تکرار صورت پذیرفت. شمارش تلفات در زمانهای ۲۴، ۴۸ و ۷۲ ساعت پس از تیمار کردن انجام گرفت. نتایج حاصل از آزمایشات نشان داد که با افزایش غلظت و زمان، میزان تلفات حشرات کامل افزایش مییابد. بیشترین میزان تلفات حشرات کامل پس از ۷۲ ساعت اسانس دهی در بالاترین غلظت به کار رفته ( μ۱٫۱ air 34.2 ) در اسانس کاکوتی و به میزان ۹۴٫۶۵ درصد به ثبت رسید . این مقدار برای اسانس شاهاسپرم ۷۵٫۲۰ درصد بود. کمترین میزان LC₅₀ نیز پس از ۷۲ ساعت اسانسدهی و به میزان ۴٫۰۱ و ۶٫۹۵ میکرولیتر در لیتر هوا به ترتیب برای اسانسهای کاکوتی و شاه اسپرم محاسبه گردید . با توجه به میزان تلفات و مقدار LC₅₀ میتوان اینگونه بیان کرد که اسانس کاکوتی در کنترل حشرات کامل سوسک چهار نقطهای حبوبات موثرتر بوده است. این نتایج نشان میدهد که اسانسهای گیا هی می توانند به عنوان عواملی برای کنترل آفات انباری به خصوص سوسک چهار نقطهای حبوبات در نظر گرفته شوند.