سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۱۵

نویسنده(ها):

قاسم ذوالفقاری – گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت
فرشید قربانی – گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت
نصراله احمدی فرد – گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس
زهرا شکری – دانش آموخته مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده:

تحقیق حاضر، در زمستان ۱۳۸۴، به منظور تعیین غلظت جیوه در بافت خوراکی (عضله) و بافتهای غیر خوراکی (امعاء و احشاء، کلیه و گناد) ماهی شاه کولی (Chalcalburnus chalcalburnus) تالاب انزلی انجام گرفت. اهداف مورد نظر مقایسه مقادیر غلظت جیوه موجود با حد مجاز استاندارهای جهانی و همچنین بررسی تاثیر ۴ عامل طول استاندارد، وزن، سن و جنسیت بر میزان تجمع این فلزات در بافتهای ماهی می باشد. بافتهای عضله، امعاء و احشاء، گناد و کلیه در۲۳ نمونه صید شده به صورت تصادفی، پس از انجام زیست سنجی (طول کل: ۳۲/۲۰ سانتیمتر، طول چنگالی: ۱۸/۶۲ سانتیمتر، طول استاندارد: ۱۷/۳۲ سانتیمتر، وزن: ۲۱/۶۶ گرم)، تفکیک گردیدند. جهت تعین غلظت جیوه کل از روشAdvanced Mercury Analyzer, 254 LECOروش استاندارد شمارهD-6722استفاده شد. میانگین غلظت جیوه در عضله، امعاء و احشاء، گناد و کلیه به ترتیب ۷۰/۷۳، ۱۱۹/۷۱، ۱۵۸/۶۹ و ۱۳/۱۸۹ بر حسبppbوزن خشک بود. نتایج نشان داد که هیچگونه تفاوت معنی داری بین متغیر مستقل سن و متغیر وابسته میزان جیوه در بافتهای مورد بررسی وجود ندارد (برای عضله۰/۲۶=p، برای امعاء و احشاء ۰/۱۵=p، برای کلیه ۰/۳۹=p و برای گناد۰/۳۰=p). همچنین بین متغیر های مستقل جنس و طول با متغیر وابسته غلظت جیوه رابطه معنی داری مشاهده نشد. بعلاوه بین میزان جیوه در بافتهای عضله، کلیه و گناد و وزن تفاوت معنی داری وجود نداشت (برای عضله۰/۲۳=p، برای کلیه۰/۱۳۰=p و برای گناد۰/۷۲) اما بین متغیر وزن و میزان جیوه در بافت امعاء و احشاء تفاوت معنی داری در سطح ۹۵% وجود داشت (۰/۳۰=p). مقایسه ای بین میزان جیوه عضله (ppb 70/73) باحد آستانه (Threshold Level) تعیین شده توسط WHO، FAO و FDA صورت گرفت. جیوه موجود در عضله از سطح آستانهWHO(ppb500)، FAO (ppb500) و FDA ( ppb1000) کمتر بود.