سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش بین المللی بزرگداشت یکصد و پنجاهمین سال حیات فعال جمال الدین حسینی اسدآبادی

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

مجید رنجبردار –

چکیده:

سید جمال الدین اسدآبادی از جمله شخصیتهای است که بر سنت فکری زمانه خود تاثیرفراوان گذاشت اگر آیت الله نایینی را پایه گذار گفتمان جدید سیاسی در اندیشه تشیع و شیخ فضل الله نوری را پیش برنده سنت فکری حاکمیت دوگانه در تشیع بدانیم باید سید جمال را اندیشمندی دانست که هم در حوزه نجف و هم در تحولات سیاسی، فکری و اجتماعی ایران تاثیر فراوان گذاشت و سنت فکری اتحاد اسلام که مبارزه با استعمار در آن برجستگی تام داشت محصول تلاشهای فکری و مسافرتی های متعدد و خانه به دوشی وی بود. گرچه این سنت نتوانست به عنوان یک جریان فکری تثبیت شود ولی در نزدیکی جهان اسلام و مبارزه با استعمار ، آگاهی ب خشی به مسلمانان اثر جدی داشت . سه شخصیت فوق الذکر در تاریخ معاصر ایران در راس سنتهای فکری قرار می گریند که تا به امروز به تحولات عراق و ایران تسری می یابد.نه تنها در بین سیاستمدارانی که ورود عنصر جدید از حوزه مذهب را بر نمی تابیدند بلکه از هم مسلکان خود نیز نقدهای فراوان دید . سید جمال دو وجه داشت یکی وجه ضد استعماری و دیگری رویکرد رفع عقب ماندگی فرهنگی جهان اسلام ، این دو وجه بر آیت الله نایینی به عنوان سردمدار سنت فکری اسلام نوگرا، سنت فکری اتحاد اسلام، بر سکولارهای فرهنگی که به عنوان سلفیزم شیعی معروف شدند و حتی بر ملی گرایان تاثیر فراوان گذاشت. پس از آن هیچ سنت فکری نیست که به یکی از این دو لایه توجه نکرده باشند.