سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

آرش ندری – کارشناس ارشد آبشناسی سازمان آب و برق خوزستان
لاله رنجبران – کارشناس ارشد تاسیسات آبیاری سازمان آب و برق خوزستان

چکیده:

در بسیاری از موارد نیاز به تبدیل دبی به اشل و بالعکس در محل های پایشجریان در روذخانه ها می باشد. این تبدیل با استفاده از رابطه ای که بین دبی و اشل در یکنقطه خاص از رودخانه ها استخراج شده است انجام میگردد. در بسیاری از موارد رابطه دبی اشل رابطه ای ساده و یک به یک نمی باشد. این وضعیت در طی سیلاب رودخانه های که شیب بستر ملایمی دارند به وضوحوجود دارد و تحت عنوان حلقههای منحنی دبی و اشلساخته شده اند. حلقه های یاد شده تاثیر هیستریک ناشی از تغییرات شیب انرژی در طی سیلاب وجریان ناپایدار می باشند. نوع خاصی از این حلقه ها که تحت عنوان حلقه های دینامیک بررسی می شوند. منحصرا حاصل تغییرات سطح آب در طی سیلاب بوده و از حلقه های ناشی از تغییرات فرم بستر، اثرات برگشت متغیر آب، ذخیره کانال و جریان در دشت سیلابی متمایز می باشند. در این مطالعه، معادله یک بعدی جریان که توسط فرد (۱۹۷۲) و با استفاده از تقریب تفاضل هایمحدود برای استخراج منحنی های دبی اشل حل شده است مورد استفاده قرار گرفت. [۱] کد تهیه شده جهت حل معادلات سنت ونانت ب روش یاد شده و با استفاده از اندازه گیری های مستقیم دبی انجامشده در طی سیلاب های بهمن و اسفند ماه ۱۳۸۴ بکار گرفته شد و در ایستگاه های اهواز و ملاثانی حلقه های موجود در منحنی های دبی و اشل شبیه سازی شدند. درطی واسنجی مدل مقادیر ضریب زبری و شیب بستر رودخانه درمحل ایستگاه هاییاد شده مورد واسنجی قرار گرفتند. نتایج علاوه بر آنکه توانستند تغییر ضریب زبری را با ارتفاع سطح آب رودخانه شبیه سازی نمایند نشان دادند که در شرایط سیلابی تفاوت دبی در یک اشل خاص برای حالت اوج گرفتن منحنی و نیز برای حالت فروکش در ایستگاه ملاثانی به مقدار ۲۰۰ متر مکعب بر ثانیه نیز می رسد. محاسبات در ایستگاه هیدرومتری اهواز نیز نتایج مشابهی را نشان داد.