سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: دهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مهدی رضا پورسلطانی – دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی،دانش آ
رضا موسوی حرمی – دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی
یعقوب لاسمی – دانشگاه تربیت معلم تهران، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی

چکیده:

در حوضه رسوبی کپه داغ، واقع در شمال شرق ایران، توالی رسوبی ضخیمی از ژوراسیک تا میوسن نهشته شده است. این حوضه رسوبی پس از نهشته شدن پالئوتتیس و باز شدن اقیانوس نئوتتیس ایجاد شده است. بسته شدن این حوضه در نئوژن باعث تغییراتی ظاهری در سازند های نهشته شده در حوضه رسوبی کپه داغ گردیده است. سازند کشف رود در ژوراسیک میانی با بیش از ٢ کیلو متر ضخامت بر جای گذاشته شده است. گنگلومرای تحتانی مربوط به نهشته های رودخانه ای و دلتایی، توالیهای توربیدتی متشکل از ماسه سنگ با میان لایه های شیلی و رخساره های گلسنگی تشکیل شده است. رخساره های کنگلومرایی مربوط به جریانات رودخانه ای و دلتایی بوده که در کانالهای حفر شده در سنگ بستر نهشته شده اند.
مجموعه رخساره های ماسه سنگی شامل ماسه سنگهای نازک لایه و ضخیم لایه بوده و عموماً ضخامتی بین ١ تا ١٠ متر داشته اما حداکثر آن به ٨٠ متر نیز می رسد. همچنین وجود ماسه سنگهای عدسی شکل که دارای لایه بندی ضخیم است، دارای ضخامتی حدود دهها متر بوده و گسترش جانبی آن گاهاً تا ٢٠٠ متر میرسد. این کانالها نشانگر کانالهای حفر شده و پر شده زیر دریایی می باشند. ماسه سنگهای ضخیم لایه کانالی، نشانگر جهت اصلی جریانات قدیمه بوده و ماسه سنگهای لایه نازک حاصل جریانات صفحه ای توربیدتی است. توالیهای توربیدتی به عنوان مخروطهای زیر دریایی در بستر دریا تفسیر گردیده است و جهت جریانهای قدیمه نمایانگر حمل رسوب از جنوب شرق به شمال غرب است. فراوانی خرده های فسیل نیز نمایانگر فرسایش سنگهای قدیمتر ( ترباس) و حمل رسوبات به محیط جدید است. ماسه سنگهای سازند کشف رود می تواند بعنوان سنگ مخزن جهت مواد هیدروکربوری محسوب گردد.