سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش منابع طبیعی و توسعه پایدار در عرصه های جنوبی دریای خزر

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

منیژه خوشمو – دانشگاه آزاد اسلامی سوادکوه
محمد اکبرزاده – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران
افسانه کلبادی – مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران
حمیده لاغری – دانشگاه آزاد اسلامی سوادکوه

چکیده:

امروزه داروهای گیاهی سهم بزرگی از فرآورده های دارویی تجاری ساخته شده را به خود اختصاص داده است .ما نیز وظیفه داریم گیاهان دارویی موجود در ایران را به صورت کاملاً علمی و مستند به طب مدرن معرفی نمائیم .زیرا اطلاعات درمانی ، عوارض احتمالی و یا احتیاط مصرف وغیره در مورد گیاهان دارویی بسیار قلیل بوده و بیشتر در کتابهایی موجود است که نگارش آنها بطور صرف سنتی و یا غیرعلمی است . ایران نیز از معدود کشورهایی است که از نظر تنوع گیاهی بسیار توانمند است.میتوان جای جای این کشور را به کمک متخصصین امر از طریق طرحهای ملی بررسی وگیاهان دارویی هر منطقه را شناسایی کرد تا سرانجام به یک دستاورد دارویی ملی راه یافت و ایران را همانند گذشته که دارای اعتبار علمی جهانی بود ، به دنیای علم معرفی کرد. منطقه جنگلی حفاظت شده اِساسسوادکوه در استان مازندران دارای پوشش گیاهی متنوع به ویژه گیاهان دارویی می باشد.هدف از این طرح معرفی گونه های دارویی این منطقه است .از نظر موقعیت جغرافیایی جنگ لهای منطقه مورد مطالعه ، در حوزه آبخیز شماره های ۶۴ و ۶۵ قرار دارد و بر اساس تقسیمات انجام شده جزو جنگلهای حوزه چوب و کاغذ مازندران می باشد .از لحاظ تقسیمات کشوری در حوزه اداره منابع طبیعی سوادکوه قرار دارد . مساحت منطقه حدود ۳۰۰۱ هکتار و در ارتفاع ۸۰۰ تا ۱۹۱۱ متری از سطح دریا واقع شده است .این منطقه در ناحیه رویشی هیرکانی یا رویشگاه هیرکانی ( خزری ) قرار دارد . گونه های درختی راش ، ممرز ، توسکا ، انجیلی ، بلوط ، افرا ، شیردار گون ه های غالب جنگلی این ناحیه م یباشند.خاک این منطقه اغلب قلیایی و در بعضی از مناطق خن ثی با عمق زیرین قلیایی و در بعضی از مناطق نیز اسیدی است از نظر پالئواکولوژی جنگلهای این منطقه از رسوبات دوران سوم و دوم زمین شناسی انباشته شده اس ت . در قسمت شمالی این منطقه ، رسوبات« ژوراسیک » و در بخشهای جنوبی آن ، رسوبات دوران دوم « پالئوژننئوژن » دوران سوم وجود دارد. در اجرای این طرح از روش مرسوم فیزیونومیکفلوریستیک استفاده شد .ابتدا شناسایی رویشگاه های منطقه انجام شد ، سپس با مراجعه مستقیم به منطقه ، اقدام به جمع آوری نمونه های مختلف در همه فصول سال گردید .برای جمع آوری به همراه لوازم کار شامل نقشه ، قطب نما ، ارتفاع سنج ، تخته پرس ، مقوای خشک کن ، بیل ، کلنگ ، بیلچه ، قیچی باغبانی و … به مناطق مورد مطالعه مراجعه ش د.پس از جمع آوری با استفاده از کلید شناسایی معتبر و نیز با راهنمایی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، نمونه های جمع آوری شده شناسایی گردید.گیاهان فوق پس از خشک شدن به مقوای هرباریومی الصاق گردید و برچسب اطلاعات مربوط به تیره ، نام علمی ، نام فار سی ، نام محلیدر صورت وجود، محل جم ع آوری ، تاریخ جمع آوری ، ارتفاع محل جم ع آوری از سطح دریا ، نام جم عآوری کنندگان و نام شناسایی کننده در آن درج گردید .این گیاهان تحویل هرباریوم دانشگاه آزاد اسلامی سوادکوه گردید .از بین گیاهان جمع آوری شده بیش از پنجاه گونه گیاه دارویی شناسایی گردی د .نمونه های مذکور خواه از نظر طب سنتی خواه از نظر طب مدرن از نظر مواد مؤثره ، اندام مورد مصرف و موارد درمانی و … مورد مطالعه قرار گرفت .در این مقاله به ذکر مهمترین و مشهورترین گیاهان دارویی علفی مربوط به اشکوب اول پرداخته شد ه است . پیشنهاد میشود که در مورد خواص دارویی و مواد مؤثره گیاهان این منطقه ، تحقیقات عملی گسترد ه تری صورت پذیرد.در واقع نیاز به همکاری هم هجانبه از طرف متخصصین از جمله سیستماتیسی نها و فیزیولوژیس تهای گیاهی ، داروسازان ، پزشکان ، شیمیدانان می باشد. همچنین بد نبال این طرح ، در همین راستا طرحهای پژوهشی دیگری در با دید علمی و « گیاهان دارویی ایران » مناطق دیگر کشور صورت پذیرد تا به همان هدف ملی مدرن دست یافت.