سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: همایش بین المللی شهرهای جدید

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

پی یر مرلن –

چکیده:

[توضیح: مقالات این کنفرانس فقط به صورت چکیده در مجموعه سیویلیکا نمایش شده است] مفهوم شهر جدید مبهم است . در تمامی اعصار، از عهد باستان، شهرهای جدید وجود داشته اند. (به عنون مثال شهر ناپل که قبلا نئاپولیس به معنی شهر جدبد بوده است.) اما فراتر از شهرهای جدیدی که در عهد باستان، قرون وسطی یا قرون اخیر ساخته شدند، نهضت، جریان و جنبش خاصی در قرن بیستم ظاهر و جهانی گشت که همان پیدایش "شهرهای جدید " بود . مبدا این جریان، کتابی بود به نام " فردا، مسیری صلح آمیز به سوی تحولی واقعی " نوشته ی ابنرز هووارد ۱۸۹۹٫ هووارد بانی تشکیل انجمن های باغ – شهر شد، ابتدا در بریتانیا (۱۸۹۹) و سپس در سطح جهانی (۱۹۱۳). همچنین خلق دو باغ – شهر نخستین را نیز مدیون وی هستیم. لچورت (۱۹۰۳) و سپس ولوین (۱۹۱۹). سیاست ایجاد اشهرهای جدید در کشورهای متعددی به اجرا در آمد که غالبا به ابتکار عمل دولت ها بود (بریتانیا، فرانسه، اتحاد جماهیر شوروی سابق و مانند آن )، و گاهی نیز جتماعات و قدرت های محلی (سوئد و بویژه هلند) یا حتی پیمانکاران خصوصی ( ایالات متحده ) در آن نقش داشتند. اما عبارت " شهر جدید " کاملا تخصصی نشده است و فراتر از این برنامه ها، ساخت و سازهای فراوانی لقب " شهر حدید " را به خود گرفته است . می توان یک نمونه شناسی ساده را در نظر گرفت : عملیات شهرهای جدید در طول قرن گذشته. دسته ی اول بر می گردد به شهرهای جدیدی که به عنوان پایتخت های جدید در نظر گرفته شده اند. مثال های زیادی در این مورد وجود دارد: ورسای ( فرانسه )، واشینگتن ( ایالات متحده )، کانبرا( استرالیا)، دهلی نو ( هندوستان )، برازیلیا ( برزیل)، اسلام آباد ( پاکستان )، چاندیگاره ( پایتخت دولت هندی پنجاب)، ابوجا ( نیجریه ) …. تقریبا سه چیز می تواند انگیزه ی ایجاد یک پایتخت جدید باشد : – توازن سیاسی بین دو منطقه – دغدغه خاطر برای یک آمایش ارضی- تمایل دور کردن قدرت از یک شهر آشوب خیز و غیره . ساخت این پایتخت ها، معمولا به یک آرشیتکت شهر ساز معروف واگذار میشد. مثلا طراحی و برنامه ریزی شهر واشینگتن به لانفان، اجرا و ساخت چاندیگاره به لوکوربوزیه و شهر برازیلیا به کاستا و نی یه می یر واگذار شد . دومین دسته از شهرهایی هستند که برای توسعه یک فعالت غالبا صنعتی بوجود آمده اند. مثال بارز آن شهرهای جدید شوروی سابق است که تقریبا تمامی ان در مناطق کم توسعه، در اطراف یک مجموعه صنعتی ساخته می شدند. ( صنایع آهن، پتروشیمی، صنعت چوب و مشتقاتش و غیره …)این شهرها دقیقا به شیوه ای کاملا کاربردی طرح ریزی شده بودند و مجموعه صنعتی توسط یک کمربند سبز از مناطق مسکونی مجزا می شد . الوی شهرهای جدید شوروی سابق به کشورهای سوسیالیستی نیز، بویژه لهستان و مجارستان انتقال یافت. اما شهرهای جدید صنعتی نیز وجود داشتند که توسط شرکت های خصوصی ساخته می شدند. مانند شهرهای شرکتی کانادایی وابسته به شرکت بهره برداری از معادن. همچنین شهرهای جدید و متعددی بوجود آمد که فعالیت اولیه شان توریسم بود . دسته سوم شهرهای جدید، شامل شهرهایی است که برای پذیرش قسمتی از رشد جمعیت و ساماندهی تراکم شدید شهری ساخته شده اند. باغ – شهرهای هووارد و رقبایش در خارج ( شهرهای کمربند سبز آمریکایی ) و باغ – شهرهای فرانسوی بین دو جنگجهانی از این دسته اند . در حقیقت این "شهرهای جدید " بسیار گوناگونند و هیچ استانداری برای بیان خصوصیات آن ها وجود ندارد . با وجود این می توان این موارد را مشخص نمود : – شهرهای جدیدی که ادعا می شد تا حد ممکن، کامل ساخته می شوند و عملیات اجرایی بسیار پر تکلف آن ها، تحت قدرت دولت انجام می شد . به عنوان مثال شهرهای جدید بریتانیایی (New towns) که می خواستند به دور از منطقه ی شهری – مادر ساخته شوند و تقریبا مستقل از آن ها و در نتیجه خود مختار. – شهراهای جدید فرانسوی با وجود این که قرار بود شهرهای تا حد امکان، کاملی باشند، می بایست به عنوان جزء سازنده ای از یک منطقه ی شهری در نظر گرفته شود و در نتیجه در امتداد یک منطقه ی شهری قدیمی ساخته شد . – شهرهای جدیدی که به عنوان محله های جدید در نظر گرفته می شدند و بر حسب اصول مدرن شهرسازی و کاملا مجهز ساخته می شدند، بدون آن که ادعای شهرهای کاملا مجزا را داشته باشند. به عنوان مثال، محله های جدید سوئدی ( در اطراف استکهلم و groeikernen (هسته های رشد ) در هلند. ایران دارای چندین تجربه ی ساخت شهرهای جدید است که موفقیت نابرابری کسب کردند. شهرهای جدیدی که در آینده ساخته می شوند، بدون شک متعلقند به دسته دوم ( شهرهای صنعتی ) و خصوصا دسته ی سوم ( بویژه در اطراف تهران ) . در این مورد آخر، با توجه به اهمیت رشد شهری، بدون شک بحث بر سر ساختن شهرهای کامل خواهد بود، حتی اگر بطور مستقل نباشند ( که در مورد بریتانیا، غلط ظاهر شد . ) اهداف شهرهای جدید چند وجهی خواهند بود و بینشی به عنوان یک مرجع تلقی شود و در زمینه ساخت و اجرا یقینا حضور قوی دولت الزامی است : مکانیسم های اجرا شده در بریتانیا و فرانسه نیز می توانند خیلی مفید باشند.