مقاله شواهد ساختاري از تاثير گسل هاي شمالي – جنوبي در توسعه دگرريختي هاي جنوب خاوري بيرجند، پهنه سيستان که چکیده‌ی آن در زیر آورده شده است، در بهار ۱۳۸۸ در علوم زمين از صفحه ۱۳ تا ۱۸ منتشر شده است.
نام: شواهد ساختاري از تاثير گسل هاي شمالي – جنوبي در توسعه دگرريختي هاي جنوب خاوري بيرجند، پهنه سيستان
این مقاله دارای ۶ صفحه می‌باشد، که برای تهیه‌ی آن می‌توانید بر روی گزینه‌ی خرید مقاله کلیک کنید.
کلمات مرتبط / کلیدی:
مقاله خاور ايران
مقاله تاثير متقابل گسل ها
مقاله پهنه هاي فشاري
مقاله خميدگي هاي ساختاري

نویسنده(ها):
جناب آقای / سرکار خانم: غلامي ابراهيم
جناب آقای / سرکار خانم: نوگل سادات ميرعلي اكبر
جناب آقای / سرکار خانم: خطيب محمدمهدي
جناب آقای / سرکار خانم: يساقي علي

چکیده و خلاصه‌ای از مقاله:
حرکت راستگرد شمالي – جنوبي بين ايران مرکزي و افغانستان باعث فعاليت پهنه هاي گسلي شمالي- جنوبي و شمال باختري – جنوب خاوري در بخش خاوري ايران شده است. تاثير متقابل گسل ها (fault interaction) باعث ايجاد مناطق فشاري (restraining zones) در راستاي پهنه هاي گسلي و ظهور رخنمون هاي افيوليتي در بين واحدهاي ترشير شده است. مطالعه هندسي و جنبشي ساختارها راهکار مناسبي براي شناخت نحوه شکل گيري و تکوين ساختاري مناطق فشاري در پهنه هاي گسلي در شمال شمال خاور دشت لوت (بخش شمالي پهنه ساختاري سيستان) فراهم آورده است. فعاليت گسل هايي با روندهاي مختلف در منطقه خاور ايران سبب ايجاد دگرشكلي هاي محلي متفاوت با مناطق ساختاري مجاور آنها شده است. چنين دگرشكلي هايي، به تاثير متقابل گسل هاي با سازوكار چيره امتدادي و روندهاي متفاوت شمالي – جنوبي و شمال باختري – جنوب خاوري نسبت داده شده است. تاثير متقابل روندهاي ساختاري مذكور و نقش موثرتر گسل هاي شمالي – جنوبي سبب ايجاد مناطق فشاري با دگر شكلي بالا و ظهور خميدگي هاي ساختاري شده است. ايجاد مناطق فشاري در محل همپوشاني (over lap) پهنه هاي گسلي شمالي – جنوبي و خميدگي اثر محوري چين ها، ناشي از تاثير متقابل روندهاي ساختاري شمالي – جنوبي و شمال باختري – جنوب خاوري مي باشند.
مطالعات ساختاري منطقه مورد مطالعه در دو بخش انجام گرديد:
الف) فعاليت پهنه هاي گسلي شمالي – جنوبي با سازوکار امتداد لغز راستگرد، باعث ايجاد مناطق عدسي شکل فشاري در راستاي پهنه هاي گسلي شده اند. هندسه نردباني (en echelon) اين گسل ها، مناطق فشاري از نوع  link damage zoneرا در محل همپوشاني آنها ايجاد شده است (مانند کسراب، ترشاب و آساکوهک) که واحدهاي افيوليتي در محل همين مناطق، رخنمون يافته اند.
ب) سازوکار پهنه هاي گسلي شمال باختري – جنوب خاوري به صورت فشاري – برشي راستگرد است و رخنمون واحدهاي افيوليتي در راستاي آنها پيوسته و گسترده است.
ميزان کوتاه شدگي واحدهاي رسوبي چين خورده ترشير (چين هاي حسين آباد، پرنگ، چاخو، شورک، مرغزار، زهاب) از شمال به جنوب افزايش يافته است. از آنجا که ميزان جابه جايي در بخش مرکزي گسل ها افزايش مي يابد (مانندگسل شوشک – چشمه زنگي)، کوتاه شدگي در چين ها در اين منطقه وابسته به حرکت گسل هاست. وجود دگرشيبي بين واحدهاي ترشير و کرتاسه، رخنمون افيوليت ها در مکان هاي تحت تاثير فشردگي، موقعيت شمال خاوري – جنوب باختري محور اصلي فشردگي در راستاي هر دو روند اصلي شمال شمال خاور دشت لوت و رشد مناطق فشاري در محل تلاقي دو روند اصلي، نشانگر اين است که فعاليت دو روند مذکور به طور همزمان انجام شده است. در مناطق فشاري در محل همپوشاني گسل هاي شمالي – جنوبي گسل هاي راندگي، رخنمون واحدهاي قديمي و قطعات لوزي شكل ديده مي شوند. ظهور راندگي ها و رخنمون افيوليت در مناطق فشاري در بخش هاي شمالي منطقه مطالعه، جايي كه روندهاي شمال باختري – جنوب خاوري نيز بر دگرشكلي هاي منطقه اثر دارند، نشانگر اثر غالب روندهاي شمالي – جنوبي است. از آنجا كه راستاي مولفه اصلي فشردگي در سرتاسر منطقه مطالعه تقريبا يكسان است، تغييرات دگرشكلي از شمال به جنوب به همراه افزايش ميزان كوتاه شدگي اندازه گيري شده در چين ها، ناشي از تاثير غالب گسل هاي اصلي شمالي – جنوبي بر دگرشكلي هاي منطقه مطالعه و پهنه سيستان است.