سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع بحران در حوادث غیرمترقبه

تعداد صفحات: ۲۵

نویسنده(ها):

رضا استادسرائی – کارشناس امداد و نجات ومدیریت سوانح

چکیده:

در وقوع هر حادثه بزرگ که جریان نظم معمولی زندگی افراد بهم بخورد (بلایا) چه طبیعی و چه غیر طبیعی، چند مرحله کلی: کاهش، آمادگی، اثر سانحه، امداد، توانبخشی و باز سازی متصور است. از آنجاییکه حوادث و سوانح جزو رویدادهایی است که بشر در وقوع آنها کمتر دخالت دارد، لذا تنها در سه مرحله می تواند خود را برای مقابله و کنار آمدن با آن آماده سازد:
۱- قبل، ۲- هنگام و ۳- بعد از وقوع.
بعبارت دیگر با مدیریت استراتژیک و برنامه ریزی صحیح در این سه مرحله است که کاهش اثرات بلایای طبیعی جلوه می کند. با وجود اینکه آموزش و آمادگی در هر سه قسمت یاد شده، موثر و غیر قابل انکار می باشد لیکن در پاره ای موارد، خلاء تئوریک یا عملی در هنگام بکارگیری وجود خواهد داشت.در جوامع و کشورهای مختلف، درجات گوناگونی از این آمادگی و مقابله وجود دارد که از آن بعنوان برنامه ریزی برای مدیریت سانحه یا جستجو و نجات یاد می شود.
به اتخاذ و انتخاب روش هایی برای کنترل غالب و کاهش هر چه بیشتر اثرات بلایا و حوادث در کل (اصطلاحا(ٌ مدیریت بحران می باشد. مدیریت بحران در اینجا یعنی مدیریت سوانح بزرگ که عبارتست از: بهترین مقابله، کمترین خسارت و حداکثر کاهش در حداقل زمان. در غیر اینصورت، همانطوریکه جهان نظم بدون رسیدگی و باز خورد بسوی آنتروپی مخرب میل می کند، اثرات حوادث و بلایا نیز در نهایت به سمت روال عادی و کاهش اثر (یا نهایتاً بی تفاوتی) میل می کند. هر چه تدابیر خاص مدیریت بحران قوی تر و عملی تر باشد، آسیب کمتر و اثرات کمتری از این رویداد بدست می آید. و هرچه این مدیریت ضعیف تر و نا کار آمدتر باشد، عمق فاجعه گسترده تر خوا هد بود. بنابراین برای مدیریت باید سطوح، شرح وظیفه، زیرمجموعه و حدود اختیاراتی تعیین نمود.
با توجه به اینکه کشورمان ایران، گاهاً بعضی از انواع مدیریت های نوین جوامع جدید را به تازگی تجربه می کند و از آنجاییکه سرعت نیاز به پاره ای از برنامه ریزی ها، الگو برداری ها و مدیریت ها- با توجه به زمان رخداد و مقتضیات زمان در حال پیشرفت کنونی- بر ایمان بسیار با اهمیت است، چاره ای باقی نمی ماند اینکه الگو هایی مناسب و مجتمع، طبق استانداردهای روز جهانی ولی بومی شده ایران را بکار ببریم.
در این گفتار سعی شده است الگوی پیشنهادی جدیدی به نام "سازماندهی پاسخ دهی ها" یا Responses Organizer System (ROS) که شامل کلیه موارد فوق است بصورت مختصر معرفی گردد. تا شاید محلی برای تفکر و برنامه ریزی جهت ساماندهی به آمادگی و پاسخدهی به حوادث و بلایا در کشورمان (به همراه سایر سامانه های دیگر) باقی بگذارد.