سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: کنفرانس مهندسی معدن ایران

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

سام محمدی – کارشناس ارشد مکانیک سنگ ، شرکت مهندسی سپاسد، کارگاه سد گتوند علیا
رضا غفارزاده – کارشناس ارشد استخراج معدن ، شرکت مهندسی سپاسد، کارگاه سد گتوند علیا

چکیده:

طرح سد و نیروگاه برق آبی گتوند علیا، از بزرگترین پروژه های سدسازی کشور است که در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهرستان شوشتر در حال احداث می باشد. این سد از نوع سنگریز های با هسته رسی و ارتفاع ۱۷۸ متر است که حجم مخزنی بیش از ۴/۴میلیارد مترمکعب را ایجاد خواهد نمود. حجم بدنه این سد، در حدود ۲۸ میلیون مترمکعب است کهبخش اعظم آن را مصالح سنگریز ه ای (Rockfill) تشکیل میدهد. تامین این حجم عظیم از مصالح سنگی، باسنگبرداری بخشی از تکیه گاه چپ سد که ساختگاه سرریز را تشکیل خواهد داد انجام می گیرد. از آنجا که عملیات استخراج این مصالح به روش چالزنی و آتشباری انجام میگیرد، لازم است تا الگوی انفجاری بگونه ای طراحی گردد که منحنی دانه بندی مصالح تولیدی، دقیقاً در محدوده مجاز مصالح مورد نیاز بدنه سد قرار گیرد، تا بدون نیاز به عملیات ثانویه (سنگ شکنی و دانه آرایی)، مصالح استخراجی یکباره از معدن بارگیری شده و به باندهای خاکریزی بدنه سد جهت مصرف حمل گردند.
مقاله حاضر به چگونگی طراحی و اجرای یکسری انفجارات آزمایشی با هدف دستیابی به الگوی انفجاری بهینه استخراجی اختصاص دارد. طی این بررسی، ابتدا پنج الگوی انفجاری با مقادیر خرجگذاری و هندسه چالزنی متفاوت طراحی شده است. سپس با اجرای گام به گام عملیات آتشباری، بعد از هر مرحله انفجار ضمن بررسی و ثبت پارامترهای مهم (سالم بودن دیواره نهایی، میزان پرتاب، میزان تولید بلدرهای بزرگ، نیاز به انفجار ثانویه و…)، مصالح حاصل دان هبندی شده وضمن مقایسه آن با منحنی مجاز دانه بندی، الگوی انفجاری بهینه سازی شده است. در نهایت پس از پنج مرحله انفجار، الگوی حفاری- آتشباری بهینه ای بدست آمد که تولید مصالحی مناسب بدنه سد را، ضمن دارا بودن شرایط یک انفجار مناسب، فراهم نمود. در حال حاضر نیز تولید ماهیانه ۵۵۰۰۰۰ مترمکعب مصالح سنگریزه ای در این پروژه با استفاده از این الگوی انفجاری در حال انجام بوده ومشخصات دان هبندی مصالح سنگی بدنه را کاملا تامین نموده است .