سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش ملی مناسب سازی محیط شهری

تعداد صفحات: ۰

نویسنده(ها):

فاطمه دوخته چی زاده عظیمی – دانشجوی کارشناسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده:

برنامه ریزی و طراحی شهری مباحث پایه برای برخورداری از فضای شهری مناسب می باشند. همان طور که می دانیم فضای شهری شامل کالبد فیزیکی شهر و روحیه جاری در آن است . اما در اکثر برنامه ریزی ها و طراحی ها استانداردهای مورد استفاده مبتنی بر جسم و روح قشر سالم جامعه می باشد، یعنی مبتنی بر اکثریت افراد ، برای رفع نیاز و خواسته های آنها، نیازهای کوتاه مدت و روزانه و نیز خواسته های طولانی مدت آنها.
اما با نگاهی به آمار حاکی از تعداد افراد دارای محدودیت های جسمی و نیازها وخواسته های ایشان و با تمرکز بر موضوع مناسب سازی شهر، دیدگاه ما نسبت به برنامه ریزی و طراحی شهر، متفاوت خواهد بود.
چنانچه در فضای موجود در شهر تفکری داشته باشیم، به این مساله پی خواهیم برد که شاید فرد دارای محدودیت های جسمی، یا به عبارتی ، فرد معلول حتی برای رفع نیازهای روزمره خود احساس خوشایندی از حضور درجامعه و فضای شهری نداشته باشد.
یکی از عواملی که موجب نارضایتی و ناراحتی این قشر از جامعه می شود، متکی بودن بر دیگران برای انجام کارهای روزانه و برای رفع نیازهای خویش است. احساس استقلال و خود اتکایی شاید باعث فراموشی قسمتی از احساس ناخوشایندشان از وضعی که در آن قرار گرفته اند، شود. با ورق زدن دفتر یادداشت روزانه یک معلول با این جملات رو به رو خواهیم بود:
ای کاش می توانستم به راحتی سوار اتوبوس شوم.
ای کاش برای آوردن چند پاکت از بالای قفسه های فروشگاه نگاه ترحم آمیز دیگران را پذیرا نبودم.
ای کاش می توانستم برای دیدن فیلم مورد علاقه ام به سیینما بروم. و ای کاهش های دیگر
آیا نمی توان این ناراحتی را به آسودگی مبدل کرد؟
آـیاما به عنوان افراد سالم جامعه که از دور نگاهی بر زندگی آنها داریم و شاید زمانیما هم از آنها باشیم، نمی بایستی همان طور که شرایطمناسب و امکانات لازم را در اختیار داریم، این امکان را برای آنها فراهم کنیم که کالای مورد نظر خود را به راحتی انتخاب کنند و در سبد خرید مخصوص خود حمل کنند؟ یا در کنار دوستان خود فیلم مورد علاقه شان را در سینما تماشا کنند؟
بلی، بامناسب سازی فضای شهری و فراهم آوردن وسایل آرامش و آسایش برای این گروه از افراد جامعه در سطح شهر و همچنین ایجاد مراکز مخصوص می توان زندگی جدیدی به آنها بخشید.
طراحی مجتمع تفریحی، فرهنگی و ورزشی ویژه معلولین
این مجتمع که مخصوص این افراد طراحی خواهد شد شامل فضاهای تفریحی از جمله رستوارن، سینما، فضای بازی و فروشگاه ، فضاهای فرهنگی شامل انواع کلاس های آموزشی از قبیل: کلاس های هنری، مجسمه سازی، نقاشی، موسیقی و فضاهای ورزشی مجهز به امکانات خاص و نیز طراحی شده با استانداردهای ویژه این گروه خواهد بودکه با استفاده از وسایل نقلیه مخصوص، از سرتاسر شهر دسترسی را برای این افراد آسان خواهد کرد. این مراکز با توجه به طراحی خاصشان علاوه بر معلولین پاسخگوی نیازز افراد سالم نیز خواهند بود.
ایجاد چنین مراکز تفریحی، فرهنگی و ورزشی علاوه بر رفع نیازهای روزانه زندگی موجبات فراهم آمدن شرایطی بسیار دلپذیر برای تفریح و داشتن اوقاتی خوش خواهد بود. احساس استقلال درخرید، احساس لذت از غذا در رستورانی که مخصوص آنها طراحی شده است و احساس شادی از دیدن فیلم مورد علاقه ایشان در سینما و همچنین تقویت روحیه و شکوفایی استعدادها و در اخر جریان یافتن زندگی جدید ازنتایج ایجاد مراکز ویژه معلولین خواهد بود.
دراین مقاله به بررسی دقیق تر طراحی چنین مراکزی خواهیم پرداخته شده است.
به امید اینکه قدمی در مسیر برنامه ریزی و طراحی فضای شهری ویژه معلولین برداشته باشیم.